Berat tentu propana-butana: berat 1 m³ dan jadual
Propana-butana ialah gas petroleum cecair (LPG) yang diperoleh daripada pemprosesan petroleum dan gas petroleum bersekutu. Campuran ini disimpan dan diangkut di bawah tekanan supaya kekal dalam keadaan cecair.
Penggunaan propana-butana terus meningkat di banyak negara. Hal ini sebahagiannya disebabkan kelebihannya berbanding petrol, termasuk nombor oktana tinggi, pembakaran lebih bersih dan kos lebih rendah. Oleh itu, propana-butana digunakan secara meluas dalam sistem LPG kenderaan serta untuk pemanasan dan kegunaan isi rumah.
Propana-butana ialah gas yang sangat mudah terbakar dan boleh membentuk campuran mudah meletup dengan udara. Oleh itu, nilai ketumpatan rujukan tidak boleh menggantikan spesifikasi, keperluan keselamatan kebakaran atau arahan peralatan gas.
Sifat fizikalnya, termasuk ketumpatan, mesti diambil kira ketika mengendalikan bahan ini.
Jadual ketumpatan propana-butana
Walaupun istilah “berat tentu propana-butana” kerap dicari, ketumpatan dan jisim bagi isipadu gas tertentu biasanya digunakan dalam amalan.
| Bahan | Ketumpatan gas (g/cm³) | Berat 1 m³ gas (kg) |
|---|---|---|
| Propana-butana (keadaan gas) | 0,0018–0,0022 | 1,8–2,2 |
Nota. Ketumpatan propana-butana cecair jauh lebih tinggi, lazimnya 490–619 kg/m³, bergantung pada komposisi campuran dan suhu.
Pengiraan berat tentu
Berat tentu ditentukan menggunakan formula:
γ = ρ × gdi mana γ ialah berat tentu, ρ ialah ketumpatan dan g ialah pecutan graviti (9,81 m/s²).
Ketumpatan propana-butana
Ketumpatan propana-butana bergantung terutamanya pada suhu, tekanan serta nisbah propana dengan butana dalam campuran. Dalam fasa gas, ketumpatannya kira-kira 1,8–2,2 kg/m³, manakala dalam keadaan cecair nilainya 490–619 kg/m³.
Kesimpulan
Pengiraan kejuruteraan mesti membezakan propana-butana dalam keadaan gas dan cecair kerana ketumpatan kedua-duanya berbeza ratusan kali ganda.
Soalan lazim
Berapakah berat 1 m³ propana-butana?
Dalam keadaan gas, 1 m³ campuran mempunyai anggaran berat 1,8–2,2 kg. Dalam keadaan cecair, ketumpatannya jauh lebih tinggi, iaitu sekitar 490–619 kg/m³.
Mengapakah fasa gas dan cecair perlu dibezakan?
LPG disimpan sebagai cecair di bawah tekanan tetapi digunakan sebagai gas. Ketumpatan kedua-dua fasa berbeza ratusan kali ganda, maka nilainya tidak boleh digunakan dalam pengiraan yang sama.
Apakah yang menentukan ketumpatan propana-butana?
Faktor utamanya ialah suhu, tekanan serta nisbah propana dengan butana. Campuran musim sejuk dan musim panas boleh mempunyai sifat yang berbeza.
Bolehkah data ini digunakan untuk mengisi silinder gas?
Tidak. Jadual ini hanya sesuai untuk pengiraan rujukan jisim dan isipadu. Pengisian silinder, pelarasan peralatan dan pengiraan keselamatan mesti mengikut spesifikasi gas, piawaian dan arahan pembekal.