Berat tentu dan isi padu pelbagai jenis tanah liat

Tanah liat digunakan secara meluas dalam pembinaan. Ia merupakan batuan lembut, plastik dan berbutir halus yang digunakan untuk menyediakan mortar, membina dapur, menghasilkan bata, seramik dan bahan lain. Tanah liat ditemukan dalam banyak jenis tanah dan bertindak sebagai komponen pengikat bagi zarah mineral halus dan kasar.

Berat tanah liat sering perlu diketahui apabila digunakan dalam kerja pembinaan dan pengeluaran. Jisim bahan bergantung pada jenis, kelembapan, ketumpatan, komposisi mineral dan bendasing.

Berat tentu tanah liat biasanya merujuk kepada nisbah jisim bahan kepada isi padu yang ditempatinya. Penunjuk ini berbeza dengan ketara mengikut jenis dan komposisi tanah liat. Jenis yang lazim ialah:

1. Tanah liat refraktori — jisim padat berona biru, kuning, putih atau kelabu. Mengandungi banyak alumina dan silika, digunakan untuk produk refraktori dan biasanya mempunyai berat tentu tinggi.
2. Tanah liat pemutih atau fuller — jisim mengandungi sebatian magnesium yang mampu menyerap lemak dan minyak. Ia sering berona kelabu kehijauan atau zaitun dan mempunyai berat tentu sederhana.
3. Tanah liat biasa atau tembikar — jisim kering dan keras yang membentuk keadaan likat seperti doh apabila dibasahkan. Ia mungkin mempunyai berat tentu tinggi.
4. Tanah liat bersaliniti — jisim tanah liat dengan bendasing garam dan gipsum. Ia biasanya mempunyai berat tentu sederhana.
5. Tanah liat alum — jisim gelap yang boleh berubah sifat ketika terluluhawa. Ia mempunyai berat tentu sederhana.
6. Tanah liat beresin — jisim perang, kuning atau perang tua yang mengandungi sebatian besi dan bendasing lain. Ia tergolong dalam jenis tanah liat lebih tumpat.
7. Tanah liat mengandungi kapur — bahan dengan berat tentu sederhana yang bergantung pada peratusan rangkuman kapur.

Jadual berat 1 m³ tanah liat mengikut jenis

Dalam kebanyakan keadaan, mengetahui jenis bahan memadai untuk menganggarkan berat 1 m³ tanah liat. Jadual di bawah menunjukkan berat tentu dan anggaran jumlah kilogram dalam satu meter padu.

Berat tanah liat bagi pengangkutan dan kerja tanah

Nilai 2,4 - 2,65 g/cm³ merujuk kepada jisim mineral padat dan jenis tanah liat tertentu. Bagi penghantaran, pengangkutan keluar tanah dan pengiraan awal lori pembuang, ketumpatan isi padu atau pukal tanah liat yang lebih rendah dan sangat bergantung pada kelembapan serta pemadatan lebih kerap digunakan.

Bagi pengiraan penghantaran harian, nilai purata sekitar 1600 - 1900 kg/m³ sering digunakan. Jika tanah liat basah, mengandungi batu atau sangat dipadatkan, berat sebenar satu meter padu mungkin jauh lebih tinggi.