Sfery i obszary zastosowania kartonu. Gdzie stosuje sie karton?

Kiedys ludzie wykonywali z tego materialu okladki ksiazek, a obecnie jest to jeden z najbardziej poszukiwanych rodzajow opakowan na swiecie. W tej publikacji omowiono karton i miejsca jego zastosowania. Mogloby sie wydawac, ze karton nie jest niczym szczegolnie interesujacym, poniewaz spotykamy sie z nim codziennie w domu i w pracy. Mimo to sfery i obszary zastosowania kartonu sa szerokie, a jego klasyfikacja dosc zlozona.

Kazdy typ kartonu ma cechy zwiazane z surowcem, gestoscia, gruboscia, powloka i przeznaczeniem. Wymagania zaleza wiec od tego, czy karton ma chronic produkt, dobrze sie drukowac, wytrzymywac bigowanie albo nadawac sie do kontaktu z zywnoscia. Ponizej omawiamy to dokladniej.

Zastosowanie kartonu opakowaniowego

Jak wskazuje nazwa, karton opakowaniowy sluzy do produkcji pojemnikow i opakowan kartonowych. Powinien byc odpowiednio sztywny, stabilny przy bigowaniu i dopasowany do konkretnego produktu. Struktura wielowarstwowa zwieksza sztywnosc i pozwala laczyc rozne typy wlokien, ale wlasciwosci barierowe zwykle zapewniaja nie tylko warstwy kartonu, lecz takze powlekanie, laminowanie, warstwy polimerowe albo inne specjalne powloki. Wedlug surowca karton opakowaniowy czesto dzieli sie na karton z wlokien pierwotnych, karton z wlokien mieszanych i karton makulaturowy.

1. Karton opakowaniowy z wlokien pierwotnych stosuje sie do zywnosci, wyrobow cukierniczych, kosmetykow, produktow farmaceutycznych i perfumeryjnych, zwlaszcza gdy wazne sa czystosc surowca, wyglad i jakosc druku.
2. Karton z wlokien mieszanych, na przyklad FBB, stosuje sie do pudelek skladanych, opakowan produktow mrozonych i chlodzonych, slodyczy, kosmetykow, lekow i dobr codziennego uzytku.
3. Karton makulaturowy, na przyklad WLC, nadaje sie do wielu produktow niezywnosciowych, obuwia, zabawek, artykulow papierniczych oraz czesci opakowan spozywczych, jesli spelnione sa wymagania bezpieczenstwa i zastosowano potrzebne warstwy barierowe.

Istnieja takze rozne typy kartonu opakowaniowego, ktore roznia sie wlasciwosciami. SUB zwykle powstaje z niebielonej masy chemicznej i stosuje sie go do wytrzymalych opakowan, na przyklad nosnikow napojow, chemii gospodarczej, mrozonek, obuwia i zabawek. FBB laczy warstwy masy chemicznej i mechanicznej, dlatego dobrze sprawdza sie w pudelkach skladanych z wysokiej jakosci nadrukiem. WLC produkuje sie glownie z wlokien wtornych, wiec czesto wybiera sie go do opakowan masowych, gdy wymagania dotyczace bezposredniego kontaktu z zywnoscia sa spelnione przez dodatkowe warstwy albo wkladki.

Zastosowanie kartonu poligraficznego i projektowego

Pierwsze, co warto zaznaczyc: karton poligraficzny znaczaco rozni sie od opakowaniowego. Nie musi byc tak sztywny i wytrzymaly jak karton opakowaniowy, poniewaz stosuje sie go do zupelnie innych celow. Karton poligraficzny wykorzystuje sie do produkcji broszur, ulotek, plakatow, teczek oraz papieru opakowaniowego do prezentow.

Karton poligraficzny ma pewne cechy. Na przyklad ten typ kartonu powinien miec specjalna gorna warstwe powlekana. Pozwala to wykonywac na nim druk wysokiej jakosci. Warto dodac, ze warstwa powlekana moze byc dwustronna. Przy jej obecnosci mozna wykonywac wysokiej jakosci druk dwustronny.

Jesli chodzi o karton projektowy, pojawil sie on stosunkowo niedawno. Ten rodzaj kartonu ma wysoka jakosc dzieki uzyciu drogiego surowca i nowych technologii produkcji. Rozni sie od innych rodzajow specjalnym nanoszeniem druku i szeroka gama kolorow. Stosuje sie go do drogich opakowan, produkcji katalogow, magazynow i ksiazek.

Zastosowanie kartonu w budownictwie

Karton jest materialem uniwersalnym. Jego zastosowania nie ograniczaja sie do opakowan i druku. W budownictwie karton oraz wyroby papierowo-kartonowe wykorzystuje sie jako warstwy ochronne i rozdzielajace, tymczasowe szablony, tuby szalunkowe do betonu, panele plastra miodu i elementy lekkich konstrukcji. Osobno warto wspomniec o plytach gipsowo-kartonowych: ich rdzen wykonany jest z gipsu, a warstwy zewnetrzne z gestego kartonu, ktory utrzymuje ksztalt plyty i stanowi podloze pod wykonczenie.

Karton pozostaje waznym materialem, poniewaz jest lekki, latwy w obrobce, dobrze nadaje sie do druku i czesto mozna go poddac recyklingowi. Jednoczesnie w niektorych zastosowaniach zastepuja go materialy polimerowe, kompozytowe albo wielowarstwowe, zwlaszcza gdy potrzebna jest odpornosc na wilgoc, szczelnosc albo dlugie przechowywanie produktu.