Sfery i obszary zastosowania kwarcu. Gdzie stosuje się kwarc?
Kwarc słusznie uważa się za jeden z najbardziej rozpowszechnionych minerałów. Bardzo często występuje w skorupie ziemskiej. Dzięki temu, że można go znaleźć w wielu miejscach na świecie, od dawna jest wykorzystywany w różnych obszarach działalności człowieka. Poniżej omawiamy, dlaczego jest tak popularny i gdzie znajduje zastosowanie.
Czym jest kwarc?
Kwarc jest tlenkiem krzemu (SiO₂). W przyrodzie występuje w postaci wydłużonych sześciokątnych kryształów. Jest twardy, ma stosunkowo wysoką temperaturę topnienia, około 1700 °C, w czystej postaci jest przezroczysty, a z powodu wewnętrznych defektów, pęcherzyków powietrza lub pęknięć może mieć lekko biały odcień. Domieszki nadają kwarcowi także inne barwy. To właśnie obecność określonych substancji i wygląd minerału są kryteriami jego klasyfikacji.
Rodzaje kwarcu
Odmian kwarcu jest wiele, ponad 20. Najczystszy kwarc nazywa się kryształem górskim. Nie ma domieszek i jest całkowicie przezroczysty. Morion, choć nie musi zawierać widocznych domieszek, ma czarną barwę związaną ze strukturą i naturalnym napromieniowaniem; pod wpływem temperatury może zmieniać kolor na czerwonawy albo złocisty. Cytryn ma żółtawy odcień dzięki obecności żelaza. Istnieją też inne odmiany kwarcu: ametyst, prasiolit, onyks, karneol i wiele innych.
Gdzie stosuje się kwarc?
Obszary zastosowania kwarcu są bardzo szerokie dzięki właściwościom chemicznym, fizycznym i estetycznym tego minerału. Najważniejsze z nich to:
- Produkcja lamp. Ze względu na wysoką temperaturę topnienia i zdolność przepuszczania światła kwarc stosuje się do produkcji lamp, w tym lamp medycznych.
- Kosmetologia. Wodę nasyconą kwarcem albo drobne cząstki minerału dodaje się do produktów kosmetycznych ze względu na właściwości przypisywane temu minerałowi.
- Produkcja zegarów. Określoną ilość kwarcu wykorzystuje się w zegarach elektromechanicznych. Pod wpływem prądu kwarc wykonuje regularne drgania, które uruchamiają mechanizm zegara.
- Gospodarstwo domowe. Kwarc, najczęściej kryształ górski, stosuje się do produkcji naczyń i elementów wnętrz. Może też być składnikiem wyrobów ceramicznych.
- Jubilerstwo. Jednym z najbardziej znanych obszarów zastosowania kwarcu jest biżuteria. Naturalny kształt, łatwość obróbki i szeroka gama barw sprawiają, że różne odmiany kwarcu wykorzystuje się w kolczykach, naszyjnikach, pierścionkach, bransoletach i innych wyrobach jubilerskich.
- Szkło kwarcowe. Przez stopienie kwarcu otrzymuje się szkło kwarcowe. Dzięki właściwościom fizycznym i chemicznym produkuje się z niego soczewki, kolby, tygle i inne naczynia laboratoryjne.
- Budownictwo. Kwarc jest surowcem do produkcji bloczków silikatowych, zapraw cementowych i betonu, a piasek kwarcowy dodaje się do mieszanek budowlanych w celu poprawy ich właściwości.
- Stomatologia. Do wytwarzania koron porcelanowych często stosuje się kwarc. W ich składzie minerał ten może stanowić około 15-25%.
Kwarc stosuje się także w produkcji urządzeń radiowych i telewizyjnych, przyrządów optycznych oraz generatorów.
Można więc stwierdzić, że kwarc jest wykorzystywany w wielu dziedzinach życia i przemysłu. Dzięki dużym zasobom naturalnym, szczególnym właściwościom, stosunkowo łatwej eksploatacji i wysokiej wartości estetycznej minerał ten jeszcze długo pozostanie potrzebny.