Ứng dụng của hạt cao su: mặt phủ, asphalt và sản phẩm

Hạt cao su là vật liệu dạng hạt thường được sản xuất bằng cách tái chế lốp ô tô đã qua sử dụng. Trong quá trình sản xuất, cốt thép và cốt sợi được tách khỏi lốp, sau đó cao su được nghiền, làm sạch rồi phân loại theo kích thước hạt. Vật liệu được dùng ở nơi cần tính đàn hồi, khả năng chống mài mòn, giảm chấn và tái sử dụng nguyên liệu cao su.

Hạt cao su là gì?

Nguyên liệu nền của hạt cao su thường là cao su lốp đã lưu hóa. Sau khi nghiền, nó trở thành các hạt với nhiều kích thước, từ bột cao su mịn đến hạt lớn vài milimét. Nguyên liệu càng sạch và được phân loại càng chính xác thì mặt phủ hoặc sản phẩm tạo ra càng ổn định.

Cần hiểu rằng hạt cao su không phải vật liệu “vô hại” trong mọi trường hợp. Đây là sản phẩm tái chế có thành phần phức tạp, vì vậy sân thể thao, khu vui chơi trẻ em và không gian kín phải dùng vật liệu cùng hệ mặt phủ được chứng nhận, đáp ứng yêu cầu vệ sinh và xây dựng tại địa phương.

Cỡ hạt và chất lượng vật liệu

Trong thực tế có nhiều cỡ hạt cao su. Bột mịn được dùng làm phụ gia cho hỗn hợp, mastic và vật liệu bitum cải biến. Hạt khoảng 1–3 mm thường phù hợp cho mặt phủ đổ tại chỗ và vật liệu chèn. Cỡ lớn hơn được dùng trong gạch cao su, thảm, lối đi trang trí và sản phẩm kỹ thuật.

Chất lượng vật liệu phụ thuộc vào nhiều yếu tố: hàm lượng kim loại và sợi còn sót lại, độ ẩm, độ đồng đều cỡ hạt, lượng bụi, mùi, màu sắc và sự tương thích với chất kết dính polyurethane hoặc bitum. Với mặt phủ quan trọng, nên dùng hạt có nguồn gốc rõ ràng và chứng chỉ chất lượng.

Các lĩnh vực ứng dụng chính

Hạt cao su được dùng trong những lĩnh vực sau:

• mặt phủ liền mạch cho sân thể thao, đường chạy và khu vực quanh thiết bị tập luyện;
• mặt phủ sân chơi trẻ em cần giảm chấn và giảm nguy cơ chấn thương khi ngã;
• gạch cao su, thảm, lối đi, bó vỉa, cữ chặn và chi tiết chống trượt;
• vật liệu chèn cho một số hệ cỏ nhân tạo;
• phụ gia cho hỗn hợp cao su–bitum và bê tông asphalt;
• tấm đệm chống rung, hấp thụ âm và bảo vệ;
• lối đi trang trí, mặt phủ sân vườn, gara, xưởng và khu phụ trợ.

Mặt phủ thể thao và sân chơi trẻ em

Một trong những ứng dụng nổi tiếng nhất của hạt cao su là mặt phủ đàn hồi cho thể thao và sân chơi trẻ em. Hạt được trộn với chất kết dính, thi công trên nền đã chuẩn bị và tạo thành lớp có chiều dày cần thiết. So với nền cứng, mặt phủ này có thể giảm tải trọng va đập, ít trơn hơn và thoát nước nhanh hơn.

Tuy nhiên, đặc tính cuối cùng không chỉ phụ thuộc vào bản thân hạt. Chiều dày lớp, loại chất kết dính, chất lượng nền, thi công đúng cách, nhiệt độ sử dụng và bảo dưỡng định kỳ đều quan trọng. Với khu vui chơi trẻ em, đặc biệt cần kiểm tra yêu cầu về chiều cao rơi tới hạn, khả năng chống mài mòn và độ an toàn của mặt phủ.

Xây dựng đường và sản phẩm kỹ thuật

Trong xây dựng đường, hạt cao su có thể được dùng làm phụ gia cải biến bitum hoặc bê tông asphalt. Những hỗn hợp này nhằm tăng tính đàn hồi của mặt đường, giảm nứt và cải thiện một số đặc tính vận hành. Hiệu quả cụ thể phụ thuộc vào công thức, công nghệ trộn và điều kiện sử dụng của đường.

Trong công nghiệp, hạt được ép hoặc liên kết bằng hợp chất polymer để tạo tấm cao su, thảm, lớp lót, chi tiết bảo vệ, sản phẩm cảnh quan và sản phẩm kỹ thuật. Tính đàn hồi, khả năng chống mài mòn và hấp thụ rung động là những đặc tính được coi trọng trong các sản phẩm này.

Hạn chế và yêu cầu an toàn

Không được đốt hạt cao su hoặc dùng nó như chất độn hữu cơ thông thường. Khi bị nung nóng và cháy, cao su giải phóng chất có hại, còn bụi mịn có thể làm ô nhiễm khu vực làm việc. Khi cắt, đổ chuyển và thi công, nên hạn chế bụi và sử dụng phương tiện bảo hộ nếu công nghệ yêu cầu.

Với khu vực ngoài trời, cần xét tình trạng nóng lên dưới nắng, khả năng hạt bị phát tán ra ngoài mặt phủ và yêu cầu thoát nước. Với không gian trong nhà, mùi, thông gió và sự phù hợp với tiêu chuẩn về chất bay hơi là những yếu tố quan trọng. Vì vậy, khi chọn hạt cao su phải xem không chỉ giá mà cả cỡ hạt, độ sạch, mục đích và hồ sơ của nhà sản xuất.

Tài liệu liên quan

• Trọng lượng riêng của hạt cao su
• Trọng lượng riêng của cao su