Toepassingen van staal. Waar wordt staal gebruikt?
Metalen nemen altijd een belangrijke plaats in menselijke activiteit in. Daaruit worden onderdelen en mechanismen voor allerlei industriële sectoren gemaakt.
In dit artikel gaat het over staal. Veel mensen kennen dit materiaal, maar niet iedereen weet waar staal wordt toegepast.
Wat is staal?
Staal is een legering van ijzer en koolstof, waarbij het koolstofgehalte niet hoger is dan 2%. Hoe hoger het koolstofgehalte, hoe harder maar minder plastisch het staal wordt. Aan de legering worden ook metalen en niet-metalen toegevoegd, zoals zwavel, fosfor, silicium en verschillende metalen. Hoeveelheid en type bijmengingen bepalen de staalsoort.
Welke soorten staal bestaan er?
Volgens normen wordt staal naar kwaliteit en doel verdeeld in bijzonder kwaliteitsstaal, constructiestaal en gereedschapsstaal. Staal kan koolstofstaal of gelegeerd staal zijn. Naar koolstofgehalte onderscheidt men laag-, middel- en hoogkoolstofstaal, met ongeveer 0,25% tot 2% koolstof.
Gelegeerd staal betekent dat bepaalde metalen aan de legering zijn toegevoegd om speciale eigenschappen te geven, zoals corrosiebestendigheid, vorstbestendigheid of slagvastheid. Het kan laag-, middel- of hooggelegeerd zijn.
Gebruik van koolstofstaal
Elke staalsoort en elk merk heeft eigen toepassingen. Koolstofgereedschapsstaal van hoge sterkte wordt gebruikt voor beitels, hamers, schroevendraaiers, zeisen, timmergereedschap, zagen, scharen, messen en houtdraaibeitels.
Uit laagkoolstofstaal maakt men producten door koudstansen en kleine, licht belaste onderdelen. Middelkoolstofstaal wordt gebruikt voor kleine onderdelen zoals tandwielen, drijfstangen en vliegwielen. Hoogkoolstofstaal wordt gebruikt voor veren en bladveren.
Uit kwaliteitskoolstofstaal van merken zoals U7, U8G, U9, U12 en U13 maakt men boren, smeedgereedschap, snijgereedschap en gereedschap voor steen- en houtbewerking.
Gebruik van gelegeerd staal
Staal met legeringselementen heeft meer uiteenlopende eigenschappen dan gewoon staal. Het kan brosser, plastischer of harder zijn, afhankelijk van samenstelling. De toepassing hangt af van de toegevoegde elementen.
Gelegeerd staal wordt gebruikt in bouw, machinebouw, instrumentenbouw en geneeskunde. Belangrijke toepassingen zijn:
- productie van chirurgische apparatuur;
- verschillende buizen, waaronder naadloze, elektrisch gelaste en warmvervormde buizen;
- bruggen en wegen;
- scheeps- en vliegtuigbouw;
- boren, frezen, collectoren, tappen en snijplaten;
- grote onderdelen met complexe vorm;
- onderdelen voor wrijving en verhoogde belasting;
- messen voor verschillende doeleinden;
- roestvaststalen leidingen met verhoogd chroomgehalte.
Staal heeft een complexe classificatie en markering, maar blijft onmisbaar voor industrie, economie en geneeskunde.