Çinkonun özgül ağırlığı, özellikleri, kullanım alanları ve değer tablosu
Çinko, periyodik element tablosunun ikinci grup yan grubunda yer alan bir elementtir. Saf çinko normal koşullarda mavimsi tonlu, beyaz ve kırılgan bir geçiş metalidir.
Yer kabuğundaki miktarı kayaç türüne bağlıdır; asidik kayaçlarda magmatik kayaçlara göre daha fazla bulunur. Özellikle termal sularda hareketli bir elementtir. Avustralya, İran, Kazakistan ve Bolivya'da büyük çinko yatakları vardır.
Çinkonun özgül ağırlık tablosu
Çinko karmaşık bir malzeme olduğundan özgül ağırlığını saha koşullarında bağımsız olarak hesaplamak mümkün değildir. Bu ölçümler özel kimya laboratuvarlarında yapılır. Bununla birlikte ortalama özgül ağırlığı bilinmektedir ve 7,13 g/cm³'tür.
Hesaplamaları kolaylaştırmak için aşağıdaki tabloda çinkonun özgül ağırlığı ve farklı ölçü birimlerine göre ağırlığı verilmiştir.
| Malzeme | Özgül ağırlık (g/cm³) | 1 m³ ağırlığı (kg) |
| Çinko | 7,13 | 7130 |
Çinkonun özellikleri
Saf çinko, mavimsi tonu ve altıgen kristal örgüsü olan sünek, beyaz bir metaldir. Normal oda sıcaklığında kırılgandır ve büküldüğünde kristalitlerin sürtünmesi nedeniyle belirgin bir çıtırtı çıkarır. 100-150 °C aralığında sünekleşir. En küçük katkı bile kırılganlığını daha da artırır.
Havayla temas eden çinkonun yüzeyinde ince bir tabaka oluşur. Yüksek sıcaklığa kadar ısıtıldığında yanarak amfoter çinko oksit açığa çıkarır.
Çinko, çok yüksek saflıktaki ve bakır sülfat eklenmemiş saf çinko dışında, hem metal hâlinde hem de çinko oksit biçiminde alkaliler ve asit çözeltileriyle kolayca tepkimeye girer.
Yeterince ısıtıldığında halojenler, fosfor ve kükürtle tepkimeye girebilir. Azot, silisyum, bor ve karbonla tepkimeye girmez.
Çinko çok sayıda farklı işte kullanılır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:
- Yer altı liçiyle çıkarılan gümüş ve altın gibi değerli metallerin indirgenmesi ve kazanılması
- Çeliğin korozyondan korunması
- Akü ve pil gibi kimyasal akım kaynakları
- Yüksek özgül enerji kapasitesine sahip çinko-hava akülerinin üretimi
- Matbaacılık
- Erime sıcaklığını düşürmek amacıyla çeşitli sert lehimlerde bileşen
- İltihap giderici ve antiseptik ilaçlar
- Çinko beyazı boya üretimi
- Makine sanayisinde pirinç alaşımlarının önemli bir bileşeni
- Vulkanize elyaf üretimi
- Esnek ışıklı panel ve ekran üretimi
- Yarı iletken üretimi
- Çinko fosfitin kemirgenlerle mücadelede kullanımı
Sıkça Sorulan Sorular
1 m³ çinko kaç kilogramdır?
Yaklaşık 7,13 g/cm³ yoğunlukta 1 m³ çinko yaklaşık 7130 kg ağırlığındadır. Sıcaklık, metal saflığı ve çinko alaşımının bileşimi küçük farklılıklara yol açabilir.
Kaynaklarda çinko yoğunluğu neden biraz farklıdır?
Genellikle 7,13-7,14 g/cm³ civarında değerler verilir. Fark; yuvarlama, ölçüm sıcaklığı, numune saflığı ve saf çinko ya da alaşımın ele alınmasından kaynaklanır.
Çinko gerçekten kırılgan mıdır?
Saf çinko oda sıcaklığında kırılgan olabilir, ancak yaklaşık 100-150 °C'ye ısıtıldığında daha sünek hâle gelir. Bu durum ağırlık hesaplarında yoğunluğu neredeyse etkilemez, fakat malzemenin işlenmesi açısından önemlidir.