Babbit metalinin özgül ağırlığı, özellikleri, sınıfları ve değer tablosu

Babbit, kurşun ve kalay esaslı sürtünme önleyici alaşım grubudur. Başlıca kullanım amacı, kaymalı yatak burcunun yüzeyine püskürtülen veya dökülen çalışma katmanı oluşturmaktır. Adını mucidi Isaac Babbitt’ten alır.

Babbitin özgül ağırlık tablosu

Babbit karmaşık bir malzeme olduğundan özgül ağırlığı saha koşullarında belirlenemez; laboratuvarda ölçülür. Ortalama değer 7,3-10,1 g/cm³ aralığındadır.

Babbitin özellikleri

Kimyasal bileşime göre üç grup ayırt edilir:

• %10 bakır ve %90 kalay;
• %4 bakır, %7 antimon ve %89 kalay;
• %5 kalay, %15 antimon ve %80 kurşun.

Kalayın baskın olduğu ilk iki grup, yüksek tokluk ve düşük sürtünme katsayısına sahip malzemelerde kullanılır. Kalaylı babbit, kurşunlu türe göre daha yüksek aşınma ve korozyon direnci ile ısı iletkenliğine sahiptir.

Kurşun esaslı üçüncü grup haddehane, dizel motor ve diğer ağır yüklü yataklarda kullanılır. Çalışma değerleri sınıfa, yüke, kayma hızına, soğutma ve yağlamaya bağlıdır.

Gerekli özellikler için bakır, arsenik, antimon, nikel, tellür, sodyum, kadmiyum, kalsiyum ve magnezyum eklenebilir. Babbitin erime sıcaklığı yaklaşık 300-440 °C aralığındadır. Demiryolu yatakları için kalsiyumlu türler üretilebilir.

Babbitlerin temel dezavantajı düşük yorulma direncidir. Bu nedenle bronz veya dökme demir-çelik gövdeli yataklarda ince bir çalışma katmanı olarak kullanılırlar. Katman inceldikçe ürünün çalışma ömrü genellikle uzar.

Babbit sınıfları

• B-83. Yaklaşık %6 bakır, %11 antimon ve %83 kalay içerir. İzin verilen çalışma basıncı 10-15 MPa olan orta yüklü yataklarda kullanılır.
• B-16. %1,5-2 bakır, %15-17 antimon, %15-17 kalay ve kalanında kurşun içerir. Lokomotif, elektrikli lokomotif, yol makinesi ve diğer ağır makine yataklarında yaklaşık 10 MPa çalışma basıncında kullanılır.
• SOS6. %5,5-6,5 çinko, %5,5-6,5 antimon ve kalanında kurşun içerir. Yaklaşık 20 MPa basınç ve 300 °C üzerindeki sıcaklıklarda ağır yüklü yataklar için kullanılır.