Kegunaan gipsum dalam pembinaan dan pengeluaran

Gipsum ialah mineral semula jadi berasaskan kalsium sulfat dengan air penghabluran dan salah satu bahan pengikat paling lazim bagi kemasan dalaman. Selepas pembakaran dan pengisaran, batu gipsum diubah menjadi serbuk yang cepat mengikat dan mengeras apabila dicampurkan dengan air. Disebabkan mudah diperoleh, tahan api dan mudah dibentuk, gipsum digunakan dalam pembinaan, seni bina, perubatan, pergigian serta pengeluaran acuan dan barangan hiasan.

Gipsum: pengertian dan sifat

Gipsum semula jadi biasanya berwarna putih, kelabu, kekuningan atau perang bergantung pada bendasing. Bahan ini mempunyai kekonduksian haba yang rendah, tidak mudah terbakar, mudah dibentuk dan mampu mencapai kekuatan awal dengan cepat. Bahan gipsum sesuai untuk kerja dalaman kerana mengisi acuan dengan baik, menghasilkan permukaan rata dan membantu mengawal kelembapan udara di dalam ruang.

Batasan utama gipsum ialah kepekaannya terhadap kelembapan berpanjangan. Campuran gipsum biasa tidak direka untuk bersentuhan secara berterusan dengan air atau digunakan di luar tanpa perlindungan khas. Jika produk perlu beroperasi dalam persekitaran lembap atau menanggung beban, komposisi khas, bahan tambah, salutan pelindung atau bahan lain dipilih.

Jenis gipsum

Dalam penggunaan harian, pengertian gipsum dan alabaster sering dicampuradukkan. Alabaster biasanya merujuk kepada bahan cepat mengeras berasaskan gipsum terbakar atau jenis gipsum berbutir halus untuk kerja pembaikan dan pembinaan. Selenit ialah jenis gipsum padat separa lut cahaya dengan kilauan sutera yang lebih kerap digunakan sebagai batu kraf dan hiasan.

Selain gipsum binaan, terdapat gipsum berkekuatan tinggi, pengacuan, perubatan, pergigian, arca dan hiasan. Nama tersebut tidak semestinya menunjukkan satu piawaian sejagat: komposisi, kehalusan kisaran, kekuatan, masa mengikat dan bidang penggunaan bergantung pada gred, pengeluar dan keperluan kawal selia.

Kegunaan gipsum binaan

Gipsum binaan digunakan untuk plaster, dempul, campuran kering, pembaikan dinding dan siling, pemasangan rel panduan, penampalan alur, penghasilan papak dinding sekatan dan kerja dalaman lain. Bergantung pada gred dan komposisi, mortar gipsum boleh mengikat dengan sangat cepat, maka tempoh kebolehkerjaan campuran hendaklah sentiasa diperiksa dalam arahan pengeluar.

Papan gipsum turut berkait dengan gipsum: teras kepingan dibuat daripada adunan gipsum dengan bahan tambah dan dilapisi kadbod pada bahagian luar. Kepingan ini digunakan untuk dinding sekatan, pelapisan dinding, siling, kotak, gerbang, rak dan perataan permukaan. Sistem tahan lembapan digunakan di kawasan lembap dan keperluan untuk melindungi sambungan serta permukaan perlu dipatuhi.

Kegunaan jenis gipsum lain

Gipsum berkekuatan tinggi digunakan apabila struktur yang lebih kuat dan kurang berliang diperlukan, seperti untuk acuan, produk binaan tertentu, model dan perkakas teknologi. Dalam pengeluaran seramik dan barangan sanitari, acuan gipsum dihargai kerana mampu menyerap air daripada buburan serta menghasilkan semula bentuk dengan tepat.

Dalam bidang perubatan dan traumatologi, pembalut gipsum serta komposisi gipsum moden digunakan untuk imobilisasi. Dalam pergigian, gipsum diperlukan untuk teraan, model rahang dan kerja makmal. Gipsum pengacuan dan arca digunakan untuk patung kecil, ukiran timbul, cenderamata, model, hiasan siling, birai dan butiran hiasan lain.

Kegunaan gipsum yang paling sesuai

Gipsum dipilih apabila pengerasan pantas, permukaan licin, sifat tidak mudah terbakar, pemprosesan mudah dan penghasilan semula bentuk secara tepat diperlukan. Oleh itu, ia digunakan secara meluas dalam kemasan dalaman kering, pembaikan, ukiran hiasan, pengeluaran papan gipsum, pembuatan acuan, model pendidikan, pergigian dan imobilisasi perubatan.

Untuk data pengiraan jisim dan ketumpatan, lihat artikel berasingan tentang berat tentu gipsum.