Zastosowanie gipsu: gdzie używa się gipsu

Gips jest naturalnym minerałem siarczanu wapnia z wodą krystalizacyjną i jednym z najczęściej stosowanych spoiw do wykończeń wewnętrznych. Po wypaleniu i zmieleniu kamień gipsowy staje się proszkiem, który po wymieszaniu z wodą szybko wiąże i twardnieje. Dzięki dostępności, niepalności i łatwemu formowaniu gips stosuje się w budownictwie, architekturze, medycynie, stomatologii, produkcji form i elementów dekoracyjnych.

Gips: pojęcie i właściwości

Naturalny gips może być biały, szary, żółtawy albo brunatny, zależnie od domieszek. Materiały gipsowe mają niską przewodność cieplną, są niepalne, dobrze się formują i szybko uzyskują wstępną wytrzymałość. Są wygodne do prac wewnętrznych, ponieważ dobrze wypełniają formy, dają gładką powierzchnię i mogą pomagać w regulacji wilgotności.

Główne ograniczenie to wrażliwość na długotrwałe zawilgocenie. Zwykłe mieszanki gipsowe nie są przeznaczone do stałego kontaktu z wodą ani do zastosowań zewnętrznych bez specjalnej ochrony.

Rodzaje gipsu

W języku potocznym gips i alabaster bywają mylone. Alabaster zwykle oznacza szybko wiążący materiał na bazie wypalonego gipsu albo drobnoziarnistą odmianę gipsu używaną w naprawach i budownictwie. Selenit to gęsta półprzezroczysta odmiana gipsu o jedwabistym połysku, stosowana głównie dekoracyjnie.

Oprócz gipsu budowlanego występuje gips wysokowytrzymały, formierski, medyczny, dentystyczny, rzeźbiarski i dekoracyjny. Skład, rozdrobnienie, wytrzymałość, czas wiązania i zastosowanie zależą od gatunku, producenta i normy.

Zastosowanie gipsu budowlanego

Gips budowlany stosuje się do tynków, szpachli, suchych mieszanek, napraw ścian i sufitów, mocowania listew, wypełniania bruzd, płyt działowych i innych prac wewnętrznych. W zależności od składu zaprawa gipsowa może wiązać bardzo szybko, dlatego czas pracy trzeba sprawdzać w instrukcji producenta.

Płyta gipsowo-kartonowa również opiera się na gipsie: jej rdzeń powstaje z masy gipsowej z dodatkami i jest oklejony kartonem. Płyty stosuje się do ścian działowych, okładzin, sufitów, zabudów, łuków, półek i wyrównywania powierzchni.

Inne zastosowania

Gips wysokowytrzymały stosuje się tam, gdzie potrzebna jest mocniejsza i mniej porowata struktura: do form, wybranych wyrobów budowlanych, modeli i oprzyrządowania. W ceramice i wyrobach sanitarnych formy gipsowe są cenione za wchłanianie wody z masy lejnej i dokładne odwzorowanie kształtu.

W medycynie i traumatologii opaski gipsowe oraz nowoczesne materiały gipsowe służą do unieruchamiania. W stomatologii gips jest używany do wycisków, modeli szczęk i prac laboratoryjnych. Gips formierski i rzeźbiarski stosuje się do figurek, sztukaterii, pamiątek, makiet, rozet, gzymsów i detali dekoracyjnych.

Gdzie gips jest szczególnie przydatny

Gips wybiera się, gdy potrzebne są szybkie wiązanie, gładka powierzchnia, niepalność, łatwa obróbka i dokładne odwzorowanie kształtu. Dlatego jest powszechny w suchych wykończeniach wewnętrznych, naprawach, sztukaterii, płytach g-k, formach, modelach edukacyjnych, stomatologii i unieruchomieniu medycznym.

Dane o masie i gęstości są w osobnym artykule o ciężarze właściwym gipsu.