Volumiek en soortelijk gewicht van hout per houtsoort

Hout wordt al sinds de oudheid in de bouw gebruikt. Dit materiaal blijft populair dankzij zijn goede technische eigenschappen. Hout is een natuurlijk, gestructureerd materiaal dat bestaat uit houtcellen en tussenliggende holtes. Daardoor is het niet gegarandeerd dat het ene stuk hout even zwaar is als een ander stuk met exact dezelfde afmetingen. Bij werkzaamheden moet daarom vaak de benodigde hoeveelheid materiaal worden berekend, evenals parameters zoals het totale houtgewicht en het gewicht van een kubieke meter hout.

Afhankelijk van het type bouwwerk moet hout op verschillende manieren worden berekend. Het gewicht van 1 m3 hout wordt sterk beïnvloed door de materiaaldichtheid. Om praktische berekeningen correct uit te voeren, moet daarom de dichtheid worden bepaald. Er worden twee soorten dichtheid onderscheiden:

• soortelijk gewicht, of de dichtheid van de houtstof;

• volumiek gewicht, of de dichtheid van het hout als gestructureerd fysiek lichaam.

Met houtstof wordt de massa van de vaste houtsubstantie bedoeld, zonder natuurlijke holtes. Deze dichtheid wordt in laboratoriumomstandigheden gemeten, omdat daarvoor extra metingen nodig zijn die onder gewone omstandigheden niet kunnen worden uitgevoerd. Voor alle houtsoorten en boomsoorten is deze waarde constant en bedraagt zij 1540 kg/m3.

De dichtheid van hout zelf is onder normale omstandigheden vrij eenvoudig te bepalen. Het is voldoende om een stuk hout te wegen en het volume ervan te meten. De verkregen gegevens worden verwerkt met de formule: Y = M / V, waarbij Y het soortelijk gewicht van het hout is, M de massa van het hout en V het ingenomen volume.

Tabel van het volumiek gewicht van 1 m3 hout afhankelijk van vocht

De dichtheid van houtstof is, zoals hierboven vermeld, constant. Hout heeft echter een complexe meercellige vezelstructuur. De wanden van houtstof vormen het raamwerk van de houtstructuur. Daarom verschillen celstructuur, vorm en celgrootte per boomsoort, waardoor ook het soortelijk gewicht van hout en het gewicht van 1 m3 hout verschillen.

Vocht speelt eveneens een grote rol bij de verandering van het soortelijk gewicht van hout. Door de structuur van dit materiaal neemt de dichtheid van hout toe naarmate het vochtgehalte stijgt. Deze regel geldt echter niet voor de dichtheid van de houtstof zelf.

De tabel hierboven toont het soortelijk gewicht van hout. Zij is opgesteld met inachtneming van het vochtgehalte van het materiaal en geeft het benaderende gewicht van 1 m3 hout.