Ciężar objętościowy i właściwy drewna według gatunków
Drewno od dawna było wykorzystywane w pracach budowlanych. Materiał ten nadal jest bardzo popularny dzięki dobrym parametrom technicznym. Drewno jest naturalnym materiałem o strukturze komórkowej, złożonym z komórek drzewnych i przestrzeni międzykomórkowych. Nie gwarantuje to jednak, że jedna część drewna będzie równa innej części o identycznych wymiarach. Dlatego podczas prac często pojawia się pytanie o obliczenie potrzebnej ilości materiału oraz takich parametrów jak masa drewna i masa metra sześciennego drewna.
| Gatunek drewna | Świeże | 100% | 80% | 70% |
|---|---|---|---|---|
| Modrzew | 940 | 1100 | 990 | 930 |
| Topola | 700 | 760 | 690 | 650 |
| Buk | 960 | 1110 | 1000 | 950 |
| Wiąz | 940 | 1100 | 1100 | 930 |
| Dąb | 990 | 1160 | 1160 | 990 |
| Grab | 1060 | 1330 | 1330 | 1130 |
| Świerk pospolity | 740 | 750 | 750 | 640 |
| Orzech włoski | 910 | 1000 | 1000 | 850 |
| Lipa | 760 | 830 | 830 | 710 |
| Robinia akacjowa | 1030 | 1330 | 1330 | 1190 |
| Olcha | 810 | 880 | 880 | 750 |
| Klon | 870 | 1160 | 1160 | 990 |
| Jesion pospolity | 960 | 1150 | 1150 | 930 |
| Jodła syberyjska | 680 | 630 | 630 | 540 |
| Sosna zwyczajna | 820 | 850 | 850 | 720 |
| Jodła kaukaska | 720 | 730 | 730 | 620 |
| Sosna cedrowa | 760 | 730 | 730 | 620 |
| Brzoza | 870 | 1050 | 1050 | 890 |
| Osika | 760 | 830 | 830 | 710 |
| Gatunek drewna | 60% | 50% | 40% | 30% |
|---|---|---|---|---|
| Modrzew | 880 | 820 | 770 | 710 |
| Topola | 610 | 570 | 540 | 500 |
| Buk | 890 | 830 | 780 | 720 |
| Wiąz | 880 | 820 | 770 | 710 |
| Dąb | 930 | 870 | 820 | 760 |
| Grab | 1000 | 990 | 930 | 860 |
| Świerk pospolity | 600 | 560 | 520 | 490 |
| Orzech włoski | 800 | 750 | 700 | 650 |
| Lipa | 660 | 620 | 580 | 540 |
| Robinia akacjowa | 1060 | 990 | 930 | 860 |
| Olcha | 700 | 660 | 620 | 570 |
| Klon | 930 | 870 | 820 | 760 |
| Jesion pospolity | 920 | 860 | 800 | 740 |
| Jodła syberyjska | 510 | 470 | 440 | 410 |
| Sosna zwyczajna | 680 | 640 | 590 | 550 |
| Jodła kaukaska | 580 | 550 | 510 | 480 |
| Sosna cedrowa | 580 | 550 | 510 | 480 |
| Brzoza | 840 | 790 | 730 | 680 |
| Osika | 660 | 620 | 580 | 540 |
| Gatunek drewna | 25% | 20% | 15% |
|---|---|---|---|
| Modrzew | 700 | 690 | 670 |
| Topola | 480 | 470 | 460 |
| Buk | 710 | 690 | 680 |
| Wiąz | 690 | 680 | 660 |
| Dąb | 740 | 720 | 700 |
| Grab | 840 | 830 | 810 |
| Świerk pospolity | 470 | 460 | 450 |
| Orzech włoski | 630 | 610 | 600 |
| Lipa | 540 | 530 | 500 |
| Robinia akacjowa | 840 | 830 | 810 |
| Olcha | 560 | 540 | 530 |
| Klon | 740 | 720 | 700 |
| Jesion pospolity | 730 | 710 | 690 |
| Jodła syberyjska | 400 | 390 | 380 |
| Sosna zwyczajna | 540 | 520 | 510 |
| Jodła kaukaska | 460 | 450 | 440 |
| Sosna cedrowa | 460 | 450 | 440 |
| Brzoza | 670 | 650 | 640 |
| Osika | 530 | 510 | 500 |
W zależności od rodzaju prac budowlanych drewno trzeba mierzyć na różne sposoby. Na masę 1 m³ drewna szczególny wpływ ma gęstość materiału, dlatego do prawidłowych obliczeń należy określić jej wartość. Rozróżnia się dwa typy gęstości:
- Ciężar właściwy, czyli gęstość substancji drzewnej.
- Ciężar objętościowy, czyli gęstość ustrukturyzowanego ciała fizycznego.
Substancją drzewną nazywa się masę twardych składników drewna bez naturalnych pustek. Ten rodzaj gęstości mierzy się w warunkach laboratoryjnych, ponieważ wymaga dodatkowych pomiarów niemożliwych do wykonania w zwykłych warunkach. Dla drewna wszystkich gatunków i rodzajów drzew wartość ta jest stała i wynosi 1540 kg/m³.
Gęstość samego drewna można dość łatwo określić w zwykłych warunkach. Wystarczy zważyć kawałek drewna i zmierzyć jego objętość. Uzyskane dane należy przeliczyć według standardowego wzoru: G = M/O, gdzie G oznacza ciężar właściwy drewna, M - masę drewna, a O - zajmowaną objętość.
Tabela ciężaru objętościowego 1 m³ drewna w zależności od wilgotności
Gęstość substancji drzewnej, jak wspomniano wyżej, jest wartością stałą. Drewno ma jednak wielokomórkową strukturę włóknistą o złożonej budowie. Ściany z substancji drzewnej pełnią rolę szkieletu w strukturze drewna. U poszczególnych gatunków i rodzajów drzew struktury komórkowe, kształty i rozmiary komórek są różne, dlatego ciężar właściwy drewna również się różni, podobnie jak masa 1 m³ drewna.
Duży wpływ na zmianę ciężaru właściwego drewna ma również wilgotność. Ze względu na strukturę materiału wraz ze wzrostem wilgotności rośnie też gęstość drewna. Zasada ta nie dotyczy jednak gęstości samej substancji drzewnej.
Powyżej przedstawiono ciężar właściwy drewna. Tabela uwzględnia wilgotność materiału i pokazuje orientacyjną masę 1 m³ drewna.
Najczęstsze pytania
Dlaczego 1 m³ drewna waży różnie zależnie od gatunku?
Gatunki różnią się budową, porowatością i udziałem stałej substancji drzewnej. Dlatego dąb, grab lub akacja zwykle ważą więcej niż świerk, jodła lub osika.
Jak wilgotność wpływa na masę drewna?
Im większa wilgotność, tym więcej wody znajduje się w komórkach i pustkach drewna, a więc większa jest masa jednego metra sześciennego.
Czy gęstość substancji drzewnej jest stała?
Do praktycznych obliczeń często przyjmuje się około 1540 kg/m³. Gęstość objętościowa rzeczywistego drewna zmienia się jednak przez porowatość, wilgotność i budowę gatunku.