Ciężar właściwy osmu, właściwości, otrzymywanie i tabela wartości

Osm jest pierwiastkiem chemicznym i metalem przejściowym z grupy platynowców. W zwartej postaci jest błyszczącym srebrzystobiałym metalem z niebieskawym odcieniem. Osm należy do najgęstszych znanych metali i pod tym względem jest zbliżony do irydu.

W przemyśle osm otrzymuje się podczas przerobu surowców zawierających metale z grupy platynowców. Ze względu na rzadkość, wysoki koszt i cechy chemiczne jest stosowany w ograniczonych, ale technicznie ważnych obszarach.

Tabela ciężaru właściwego osmu

Osm jest metalem złożonym i rzadkim, dlatego jego dokładne parametry fizyczne określa się na podstawie danych referencyjnych i pomiarów laboratoryjnych. Średnia gęstość osmu wynosi około 22,61 g/cm³. Oznacza to, że 1 m³ osmu waży około 22610 kg.

Właściwości osmu

Osm jest bardzo twardy, gęsty i kruchy. Trudno go obrabiać ze względu na dużą twardość i kruchość. Temperatura topnienia osmu wynosi około 3033 °C, a temperatura wrzenia około 5012 °C. Metal jest paramagnetyczny.

W zwartej postaci osm jest dość odporny na wiele kwasów i zasad, ale w postaci proszku oraz po podgrzaniu reaguje aktywniej. Ważną cechą osmu jest zdolność tworzenia lotnego i toksycznego tetratlenku osmu. Dlatego praca ze związkami osmu wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa.

Osm nie ma znanej roli biologicznej w organizmach żywych. Niektóre jego związki są toksyczne, zwłaszcza tetratlenek osmu.

Otrzymywanie osmu

W naturze osm zwykle występuje razem z innymi metalami z grupy platynowców, szczególnie z irydem. Otrzymuje się go jako produkt uboczny przerobu surowców platynowych. Po rozdzieleniu składników osm jest dodatkowo oczyszczany chemicznie i redukowany do postaci metalicznej.

Zastosowanie osmu

Osm jest stosowany w ograniczonych obszarach ze względu na rzadkość i koszt. Główne zastosowania obejmują:

• użycie w odpornych na zużycie i bardzo twardych stopach z irydem, rutenem i innymi metalami z grupy platynowców;
• zastosowanie w specjalnych stykach, końcówkach i częściach, gdzie ważna jest wysoka twardość i odporność na zużycie;
• użycie w końcówkach piór wiecznych, czopach przyrządów precyzyjnych i innych małych elementach wymagających twardych stopów odpornych na zużycie;
• wykorzystanie niektórych związków osmu jako katalizatorów;
• użycie tetratlenku osmu w mikroskopii elektronowej do utrwalania i kontrastowania próbek biologicznych;
• historyczne zastosowanie we włóknach żarówek, później prawie całkowicie zastąpione przez wolfram;
• badania naukowe i laboratoryjne.