Zastosowanie zbrojenia: gdzie używa się stali zbrojeniowej

Zbrojenie budowlane to stalowe lub kompozytowe pręty, siatki i szkielety używane do wzmacniania betonu. Beton dobrze pracuje na ściskanie, ale gorzej przenosi rozciąganie i zginanie. Zbrojenie przejmuje siły rozciągające, pomaga ograniczać rysy i zwiększa wytrzymałość konstrukcji żelbetowej.

Jakie rodzaje zbrojenia istnieją?

Według funkcji zbrojenie zwykle dzieli się na główne, konstrukcyjne, rozdzielcze, montażowe i poprzeczne. Zbrojenie główne przenosi podstawowe siły, rozdzielcze przekazuje obciążenia między prętami, montażowe utrzymuje szkielet podczas składania, a strzemiona i pręty poprzeczne łączą elementy podłużne oraz pracują na ścinanie.

Według profilu powierzchni pręty mogą być gładkie lub żebrowane. Powierzchnia żebrowana poprawia przyczepność do betonu, dlatego najczęściej stosuje się ją w nośnych elementach żelbetowych. Pręty gładkie wykorzystuje się w zadaniach montażowych, pomocniczych i niektórych konstrukcyjnych.

Klasy zbrojenia

Klasa zbrojenia określa jego właściwości wytrzymałościowe i zakres użycia. Oznaczenia różnią się zależnie od kraju i normy: można spotkać klasy A240, A400, A500, B500 albo inne systemy. Dlatego dobór wyłącznie według starych oznaczeń typu AI lub AIII nie jest uniwersalny.

Przy wyborze liczą się średnica pręta, klasa wytrzymałości, profil, spawalność, odporność na korozję, warunki eksploatacji i wymagania projektu. W odpowiedzialnych konstrukcjach parametry zbrojenia wynikają z obliczeń i dokumentacji projektowej, a nie z oceny na oko.

Zastosowanie zbrojenia w budownictwie

• Fundamenty. Szkielety zbrojeniowe stosuje się w ławach, płytach fundamentowych, palach i oczepach, aby przenosić zginanie oraz siły rozciągające.
• Stropy i płyty monolityczne. Zbrojenie wzmacnia strefy rozciągane, pomaga kontrolować rysy i rozkłada obciążenia.
• Słupy, belki i podciągi. Pręty podłużne i strzemiona tworzą układ nośny elementu żelbetowego.
• Ściany, wieńce i nadproża. Zbrojenie zwiększa stateczność, łączy elementy muru i betonu oraz pomaga przenosić obciążenia miejscowe.
• Posadzki i wylewki. Siatki i pręty zmniejszają pękanie i podnoszą wytrzymałość podłoża.
• Prefabrykaty żelbetowe. Zbrojenie stosuje się w płytach, blokach, biegach schodowych, palach, kręgach, płytach drogowych i innych elementach fabrycznych.

Dlaczego prawidłowe zbrojenie jest ważne

Zbyt małe zbrojenie może prowadzić do rys, ugięć i obniżenia nośności. Nadmierne albo źle rozmieszczone zbrojenie też nie zawsze pomaga: utrudnia betonowanie, pogarsza wypełnienie formy i może nie pracować zgodnie z założeniem.

Do obliczania ilości stali przydatne są tabele masy. Zobacz osobny artykuł o masie zbrojenia.