Tahtanın özgül ağırlığı: 1 m³ ağırlığı ve ahşap yoğunluğu
Tahta, kütüklerin boyuna biçilmesiyle elde edilen bir kereste ürünüdür. Ahşap yapıların kütlesi hesaplanırken öncelikle ahşabın yoğunluğu kullanılır; çünkü bir metreküp malzemenin ağırlığını bu değer belirler.
Farklı ağaç türlerinin yoğunluk tablosu
Aramalarda sıklıkla “tahtanın özgül ağırlığı” ifadesi kullanılsa da tabloda farklı nem oranlarındaki ahşap yoğunluğu (kg/m³) değerleri verilmiştir.
| Ağaç türü | Yaş | 100% | 80% | 70% | 60% | 50% | 40% | 30% | 25% | 20% | 15% |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Karaçam | 940 | 1100 | 990 | 930 | 880 | 820 | 770 | 710 | 700 | 690 | 670 |
| Kavak | 700 | 760 | 690 | 650 | 610 | 570 | 540 | 500 | 480 | 470 | 460 |
| Kayın | 960 | 1110 | 1000 | 950 | 890 | 830 | 780 | 720 | 710 | 690 | 680 |
| Karaağaç | 940 | 1100 | 1100 | 930 | 880 | 820 | 770 | 710 | 690 | 680 | 660 |
| Meşe | 990 | 1160 | 1160 | 990 | 930 | 870 | 820 | 760 | 740 | 720 | 700 |
| Gürgen | 1060 | 1330 | 1330 | 1130 | 1000 | 990 | 930 | 860 | 840 | 830 | 810 |
| Adi ladin | 740 | 750 | 750 | 640 | 600 | 560 | 520 | 490 | 470 | 460 | 450 |
| Ceviz | 910 | 1000 | 1000 | 850 | 800 | 750 | 700 | 650 | 630 | 610 | 600 |
| Ihlamur | 760 | 830 | 830 | 710 | 660 | 620 | 580 | 540 | 540 | 530 | 500 |
| Yalancı akasya | 1030 | 1330 | 1330 | 1190 | 1060 | 990 | 930 | 860 | 840 | 830 | 810 |
| Kızılağaç | 810 | 880 | 880 | 750 | 700 | 660 | 620 | 570 | 560 | 540 | 530 |
| Akçaağaç | 870 | 1160 | 1160 | 990 | 930 | 870 | 820 | 760 | 740 | 720 | 700 |
| Adi dişbudak | 960 | 1150 | 1150 | 930 | 920 | 860 | 800 | 740 | 730 | 710 | 690 |
| Sibirya göknarı | 680 | 630 | 630 | 540 | 510 | 470 | 440 | 410 | 400 | 390 | 380 |
| Sarıçam | 820 | 850 | 850 | 720 | 680 | 640 | 590 | 550 | 540 | 520 | 510 |
| Kafkas göknarı | 720 | 730 | 730 | 620 | 580 | 550 | 510 | 480 | 460 | 450 | 440 |
| Sibirya çamı | 760 | 730 | 730 | 620 | 580 | 550 | 510 | 480 | 460 | 450 | 440 |
| Huş | 870 | 1050 | 1050 | 890 | 840 | 790 | 730 | 680 | 670 | 650 | 640 |
| Titrek kavak | 760 | 830 | 830 | 710 | 660 | 620 | 580 | 540 | 530 | 510 | 500 |
Tahtanın kütle hesabı
Kütle şu formülle hesaplanır:
m = ρ × V
Burada m kütle, ρ ahşabın yoğunluğu (kg/m³), V ise hacimdir (m³).
Örneğin %15 nem oranına ve 0,05 m³ hacme sahip bir sarıçam tahtanın yoğunluğu 510 kg/m³ ise ağırlığı şöyledir:
0,05 × 510 = 25,5 kg
Ahşabın yoğunluğu
Yoğunluk başlıca ağaç türüne ve nem oranına bağlıdır. Nem arttıkça ahşap ağırlaşır. Bu nedenle yeni biçilmiş 1 m³ tahtanın ağırlığı, kurutulmuş tahtanın ağırlığından çok daha fazladır.
Sonuç
Farklı ağaç türlerinin yoğunluğu yaklaşık 380 ile 1330 kg/m³ arasında değişebilir. Uygulamalı hesaplamalarda malzemenin nem oranına karşılık gelen tablo değerleri kullanılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tahtanın ağırlığı nelere bağlıdır?
Tahtanın ağırlığı ağaç türüne, nem oranına, gerçek boyutlarına, yıllık halkaların yoğunluğuna ve budaklara bağlıdır. Bu nedenle tablo bütün tahtalar için tek bir ağırlık değil, yaklaşık değerler verir.
Tahtanın ağırlığı nasıl hesaplanır?
Tahtanın hacmi, seçilen ağaç türünün ilgili nem oranındaki yoğunluğuyla çarpılmalıdır. Örneğin hacim 0,05 m³ ve yoğunluk 510 kg/m³ ise kütle yaklaşık 25,5 kg olur.
Nemli tahta neden kuru tahtadan daha ağırdır?
Nem, ahşaba kütle ekler ve yoğunluğunu değiştirir. Bu nedenle hesaplamalarda gerçek nem oranına yakın bir yoğunluk değeri kullanılmalıdır.