Trọng lượng riêng của propan-butan: khối lượng 1 m³ và bảng giá trị
Propan-butan là khí hydrocarbon hóa lỏng (LPG) thu được trong quá trình chế biến dầu mỏ và khí đồng hành. Để hỗn hợp duy trì trạng thái lỏng, nó được lưu trữ và vận chuyển dưới áp suất.
Tại nước ta, việc sử dụng propan-butan không ngừng tăng. Điều này phần lớn nhờ những ưu điểm so với xăng: chỉ số octan cao, cháy sạch hơn và chi phí thấp hơn. Vì vậy, propan-butan được dùng rộng rãi trong hệ thống nhiên liệu khí cho ô tô, cũng như để sưởi và phục vụ sinh hoạt.
Propan-butan là khí dễ cháy và có thể tạo hỗn hợp nổ với không khí. Do đó, giá trị khối lượng riêng tham khảo không thể thay thế dữ liệu kỹ thuật, yêu cầu phòng cháy và hướng dẫn của thiết bị khí.
Khi làm việc với vật liệu này, cần xét các tính chất vật lý, trong đó có khối lượng riêng.
Bảng khối lượng riêng của propan-butan
Mặc dù “trọng lượng riêng của propan-butan” là truy vấn phổ biến, trong thực tế người ta thường dùng khối lượng riêng và khối lượng của một thể tích khí nhất định.
| Vật liệu | Khối lượng riêng của khí (g/cm³) | Khối lượng 1 m³ khí (kg) |
|---|---|---|
| Propan-butan ở trạng thái khí | 0,0018–0,0022 | 1,8–2,2 |
Lưu ý. Propan-butan hóa lỏng có khối lượng riêng cao hơn đáng kể, thường là 490–619 kg/m³, tùy theo thành phần hỗn hợp và nhiệt độ.
Tính trọng lượng riêng
Trọng lượng riêng được xác định theo công thức:
γ = ρ × g
trong đó γ là trọng lượng riêng, ρ là khối lượng riêng, còn g là gia tốc trọng trường (9,81 m/s²).
Khối lượng riêng của propan-butan
Khối lượng riêng chủ yếu phụ thuộc vào nhiệt độ, áp suất và tỷ lệ propan-butan trong hỗn hợp. Đối với pha khí, giá trị khoảng 1,8–2,2 kg/m³; còn ở trạng thái hóa lỏng là 490–619 kg/m³.
Kết luận
Trong tính toán kỹ thuật phải xác định rõ đang xét propan-butan ở trạng thái khí hay hóa lỏng, vì khối lượng riêng của chúng chênh nhau hàng trăm lần.
Câu hỏi thường gặp
1 m³ propan-butan nặng bao nhiêu?
Ở trạng thái khí, 1 m³ hỗn hợp nặng khoảng 1,8–2,2 kg. Ở trạng thái hóa lỏng, khối lượng riêng cao hơn nhiều, khoảng 490–619 kg/m³.
Vì sao phải phân biệt pha khí và pha lỏng?
LPG được lưu trữ dưới dạng lỏng có áp suất nhưng được sử dụng dưới dạng khí. Khối lượng riêng của hai pha chênh nhau hàng trăm lần nên không thể dùng chung trong một phép tính.
Khối lượng riêng của propan-butan phụ thuộc vào yếu tố nào?
Các yếu tố chính là nhiệt độ, áp suất và tỷ lệ propan với butan. Hỗn hợp mùa đông và mùa hè có thể có đặc tính khác nhau.
Có thể dùng số liệu này để nạp bình khí không?
Không. Bảng chỉ dùng để tham khảo khi tính khối lượng và thể tích. Việc nạp bình, cài đặt thiết bị và tính an toàn phải thực hiện theo hồ sơ khí, tiêu chuẩn và hướng dẫn của nhà cung cấp.