Bidang kegunaan gangsa: tempat gangsa digunakan

Gangsa ialah kumpulan aloi kuprum yang digunakan dalam industri, perkakasan pembinaan, peralatan kapal, kejuruteraan elektrik, tuangan seni dan barangan hiasan. Bahan ini dihargai kerana gabungan ketahanan kakisan, ketahanan haus, kebolehprosesan yang baik dan rupa yang menarik.

Apakah yang dipanggil gangsa

Dalam pengertian klasik, gangsa ialah aloi kuprum dengan timah. Dalam teknologi moden, nama ini turut merujuk kepada beberapa aloi kuprum yang menggunakan aluminium, silikon, berilium, mangan atau komponen lain sebagai unsur pengaloian utama menggantikan timah. Loyang, dengan zink sebagai unsur pengaloian utama, biasanya dikelaskan secara berasingan.

Komposisi gangsa dipilih mengikut keperluan. Gangsa timah sering digunakan untuk komponen tuangan dan unit antigeseran, gangsa aluminium untuk komponen yang beroperasi dalam air laut dan persekitaran lembap, manakala aloi kuprum-berilium untuk sesentuh anjal, spring dan komponen ketepatan.

Sifat utama gangsa

Ketahanan kakisan, rintangan haus, kekuatan, kekerasan, sifat antigeseran dan kebolehmesinan atau kebolehacuan yang baik ialah ciri penting gangsa. Sifat khusus bergantung pada gred: sesuatu jenis gangsa lebih sesuai untuk sesendal dan galas biasa, manakala jenis lain lebih sesuai untuk injap, komponen kapal, sesentuh spring atau tuangan seni.

Gangsa aluminium mempunyai ketahanan kakisan yang baik dalam persekitaran laut, plumbum dalam sesetengah gangsa memperbaik operasi unit geseran, manakala aloi kuprum-berilium dihargai kerana keanjalan, kekuatan dan kekonduksian elektriknya yang tinggi. Oleh itu, bukan sekadar perkataan «gangsa» yang perlu dilihat semasa memilih bahan, tetapi gred aloi tertentu.

Kegunaan gangsa dalam industri

Dalam kejuruteraan mekanikal, gangsa digunakan untuk sesendal, pelapik, galas biasa, pandu, roda cacing, gear, komponen berpegas dan unit geseran. Ketahanan haus, keupayaan beroperasi di bawah beban serta keserasian dengan aci keluli penting bagi komponen ini. Maklumat lanjut tentang tujuan unit sedemikian boleh dibaca dalam artikel mengenai bidang kegunaan galas.

Gangsa aluminium dan nikel-aluminium diperlukan dalam pembinaan kapal serta peralatan hidroteknik. Bahan ini digunakan untuk membuat sesendal, pengikat, perumah injap, elemen pam, injap dan komponen lain yang perlu tahan terhadap air, kabus garam dan kehausan.

Dalam industri kimia dan peralatan proses, aloi gangsa boleh digunakan untuk komponen radas, pam dan injap jika persekitaran tertentu serasi dengan gred gangsa yang dipilih.

Dalam kejuruteraan elektrik dan pembuatan instrumen, aloi gangsa digunakan untuk sesentuh spring, penyambung, elemen anjal pengalir arus, diafragma, komponen geganti dan alat pengukur. Keanjalan yang stabil, kekonduksian yang memadai dan ketahanan kakisan penting dalam bidang ini.

Dalam kerja paip dan injap saluran paip, gangsa digunakan untuk injap, kelengkapan, badan pili, sesendal dan komponen kerja pam. Namun, dalam kegunaan domestik, sesetengah produk yang dipanggil «gangsa» sebenarnya mungkin dibuat daripada loyang atau hanya mempunyai salutan hiasan gangsa.

Gangsa dalam seni dan kegunaan harian

Gangsa digunakan secara meluas dalam tuangan seni untuk membuat arca, tugu, relief timbul, elemen hiasan dalaman, perkakasan, lampu, tanglung, bangku hiasan dan cenderamata. Bahan ini menghasilkan semula butiran halus bentuk dengan baik, membentuk patina tersendiri dari semasa ke semasa dan mengekalkan rupa hiasannya apabila dijaga dengan betul.

Dalam kegunaan harian, gangsa boleh ditemui pada pemegang, plat hiasan, perkakasan perabot, barangan koleksi, barang kemas dan hiasan dalaman. Bagi komponen kerja, gangsa dipilih mengikut gred dan keadaan operasi, manakala warna, tekstur permukaan dan ketahanan salutan lebih penting bagi produk hiasan.