Kromun özgül ağırlığı, özellikleri, kullanımı ve değer tablosu

Krom, periyodik tablonun altıncı grubundaki bir geçiş elementidir. Görünüşte mavimsi tonlu beyaz, sert bir metaldir. Adını bileşiklerinin çok çeşitli renklerinden alır; kelimenin anlamı renk veya boyadır.

Bu element oldukça yaygındır. Çok sayıda krom yatağı Güney Afrika, Rusya, Kazakistan, Madagaskar ve Zimbabve’de bulunur.

Kromun özgül ağırlık tablosu

Kromun yoğunluğu referans fiziksel büyüklüklerdendir ve sıradan hesaplamalarda saha koşullarında belirlenmez. Oda sıcaklığındaki metalik krom için çoğunlukla yaklaşık 7,15-7,19 g/cm³ kullanılır; aşağıdaki tabloda yuvarlatılmış 7,19 g/cm³ değeri alınmıştır.

Kromun ağırlığını ve ölçü birimlerine göre özgül ağırlığını hesaplamayı kolaylaştırmak için tablo aşağıda verilmiştir.

Kromun özellikleri

Serbest hâlde krom, mavimsi beyaz renkli ve hacim merkezli kübik kristal yapılı bir metaldir. Yaklaşık 39 °C sıcaklıkta antiferromanyetik ve paramanyetik hâller arasında geçiş gösterir. Krom sert saf metallere ait olduğundan aşınma direnci, sertlik ve yüzey dayanımının önemli olduğu yerlerde kullanılır. İşlenebilirliği metalin saflığına ve iş parçasının durumuna bağlıdır.

Element pasivasyon sayesinde havada dayanıklıdır. Bu özellik, nitrik ve sülfürik asitle tepkimeye girmesini de sınırlar. Yanma sıcaklığı 2.000 °C’tir; yanma sonucu amfoter özellikli yeşil krom oksit oluşur.

Kromun kendi renkleri bulunan dört yükseltgenme basamağı ayırt edilir:

1. +2 yükseltgenme basamağı: siyah oksit ve bazik özellikli sarı hidroksit. Çok güçlü indirgendir.
2. +3 yükseltgenme basamağı: amfoter özellikli yeşil oksit ve gri-yeşil hidroksit.
3. +4 yükseltgenme basamağı: renksiz oksit; hidroksit biçiminde bulunmaz, tuz oluşturmayan karakterdedir ve çok nadirdir.
4. +6 yükseltgenme basamağı: asidik özellikli kırmızı oksit ve renksiz hidroksit. Çok zehirli, güçlü ve higroskopik bir oksitleyicidir.

Kromun başlıca kullanımı, özellikle paslanmaz çeliğin alaşımlanmasındaki önemli bileşen olmasıdır. Daha az oranda başka çelik türlerinde de kullanılır. Krom ilavesi alaşımlara korozyon direnci ve sertlik gibi değerli özellikler kazandırır.

Malzeme dekoratif krom kaplamada da kullanılır; özellikleri sayesinde estetik görünür ve aşınmaya dayanıklıdır.

Krom ve nikel-krom alaşımları ısıya dayanıklı parçalarda, ısıtma elemanlarında, koruyucu kaplamalarda; ayrıca havacılık ve yüksek sıcaklık teknolojilerindeki bazı ürünlerde kullanılır.

Biyolojik rolü

Krom biyojenik elementlere aittir; yani hayvan ve bitki dokularında sürekli bulunur. Hayvanlarda protein, karbonhidrat ve lipit metabolizmasının normal çalışmasına katkı sağlar. Kandaki ve besindeki miktarının azalması, kan kolesterolünün yükselmesine ve büyümenin yavaşlamasına yol açabilir.

Kütle hâlindeki metalik krom, birçok bileşiğine göre belirgin biçimde daha az tehlikelidir; ancak krom tozu, aerosolleri ve çözünür bileşikleri cildi ve solunum yollarını tahriş edebilir.

Altı değerlikli krom özellikle toksiktir ve kanser de dâhil olmak üzere çeşitli ağır hastalıklara yol açabilen kanserojen bir maddedir.