Porselenin özgül ağırlığı, özellikleri, türleri ve değer tablosu

Porselen, gaz ve su geçirmeyen bir seramik türüdür. İri taneli kuvars, plastik kil, kaolin ve feldispat karışımının yüksek sıcaklıkta pişirilmesiyle elde edilir. İnce tabakada ışık geçirir; hafifçe vurulduğunda ürünün kalınlığı ve biçimine göre değişebilen yüksek, karakteristik bir ses çıkarır.

“Porselen” terimi, lityum, zirkonyum, bor-kalsiyum ve alümina esaslı porselen gibi özel, yoğun teknik seramikler için de kullanılabilir.

Porselenin özgül ağırlık tablosu

Porselen karmaşık bir malzeme olduğundan özgül ağırlığı saha koşullarında belirlenemez; bu ölçümler laboratuvarda yapılır. Ortalama özgül ağırlığı 2,15-2,5 g/cm³ aralığındadır.

Porselenin özellikleri

Porselen kullanım alanı için iyi performans özelliklerine sahiptir. Yoğunluğu çoğunlukla 2,4-2,5 g/cm³ civarındadır. Bünyesi sinterlenmiş ve yoğun, gözenekliliği ile su emmesi düşüktür.

Kalitenin başlıca göstergelerinden biri beyazlıktır. Bu değer krom, titanyum, demir ve diğer renklendirici safsızlıklara; ayrıca fırın atmosferine ve pişirme rejimine bağlıdır. İnce taneli safsızlıklar ürünün görünümünü bozan koyu noktalar oluşturabilir.

Üç değerlikli demir oksitler sarımsı, iki değerlikli demir oksitler mavimsi ton verir. Kaolin eklenmesi ve sır tabakasının kalınlaştırılması beyazlığı artırabilir.

Porselenin ışık geçirgenliği ergitici miktarına, pişirme sıcaklığına ve tane inceliğine bağlıdır. Kil bileşikleri, kuvars, mullit ve gaz kabarcıklarının azaltılması geçirgenliği yükseltebilir.

Dayanım da önemlidir. Sır dayanımı ve bünye dayanımı ayrı değerlendirilir. Bünye dayanımı camsı ve kristal fazların oranına, gözenekliliğe, kalınlığa ve kil malzemesi içeriğine bağlıdır. Yaklaşık %50-54 kil içeren ürünlerde mekanik dayanım daha yüksek olabilir.

Porselen türleri

Bileşime göre iki ana porselen türü ayırt edilir:

• Sert porselen. %47-66 kaolin, yaklaşık %25 kuvars ve %25 feldispat içerir; 1400-1460 °C'de pişirilir. Elektrik izolatörü ve günlük sofra eşyasında kullanılır. Kemik porseleni, kemik külü içeren ayrı bir türdür; beyazlığı, ışık geçirgenliği ve ince cidarıyla değerlidir.
• Yumuşak porselen. %25-40 kaolin, yaklaşık %45 kuvars ve %30 feldispat içerir; 1300-1350 °C'de pişirilir. Sanatsal ürünlerde kullanılır.