Zemin şapı için hangi kum daha iyidir?

Kumun kullanım alanları başlıklı yazımızda farklı kum türlerini ve bunların kullanımını incelemiştik. Bu kez zemin şapında kullanılan kumdan söz edeceğiz. Tadilata başlayan pek çok kişi, zemin şapı hazırlamak için hangi kumu seçmesi gerektiğini merak ettiğinden bu konu özellikle önemlidir. Şap için hangi kumun daha iyi olduğunu birlikte inceleyelim.

Zemin şapı ne işe yarar?

Tadilat, birbiriyle bağlantılı ve belirli bir sırayla uygulanan çok sayıda işlemden oluşur. Her işlemin belirli bir amacı vardır. Örneğin zemin şapı şu amaçlarla uygulanır:

• zemindeki düzensizlikleri gidermek;

• yüzeyi daha sert ve dayanıklı hâle getirmek;

• zemine gerekli eğimi vermek;

• ısı ve ses yalıtımını iyileştirmek;

• yüzeyden geçen tesisat elemanlarını gizlemek.

Ayrıca şap; fayans, laminat veya başka bir son kat kaplaması için taban oluşturur. Uygulama amacı ne olursa olsun, çatlak, eğilme ve diğer kusurların ortaya çıkma riskini azaltmak için son yüzey sağlam, güvenilir ve kaliteli olmalıdır. Zeminin güvenilirliği ve kullanım ömrü, şap uygulamasının kalitesine ve harç hazırlığında kullanılan malzemelerin özelliklerine bağlıdır.

Zemin şapında kumun rolü

Çimento-kum şapında ana dolgu maddesi kumdur. Genellikle 1 ölçü çimentoya yaklaşık 3 ölçü kum kullanılır; ancak kesin oran harç sınıfına, istenen dayanıma, kumun nemine ve karışım üreticisinin tavsiyelerine bağlıdır. Çimento bağlayıcı görevini üstlenirken kum, bitmiş şabın hacmini, yapısını ve kullanım özelliklerinin önemli bir bölümünü oluşturur. Bu özellikler arasında dayanım da bulunur.

Sınıf dayanımı, bir yapının dış mekanik etkilere karşı gösterdiği direnci ifade eder. Başka bir deyişle yapının sağlamlığıdır. Bu nedenle şap kumunu bilinçli ve dikkatli seçmek, hangi kumun daha uygun olduğunu doğru belirlemek gerekir.

Şap için kum seçimi

İnşaatta kullanılan kum farklı türlere ayrılır ve her tür, kalite özelliklerine göre farklı alanlarda değerlendirilir. Aynı şekilde her kum türü şap yapımına uygun değildir.

Kaliteli bir şap elde etmek için yüzey düzgünlüğü ile dayanım arasında denge kurulmalıdır. Şabın dayanımı dolgu tanelerinin boyutuna, kumun temizliğine ve gereksiz katkılar içermemesine bağlıdır. Kil, mil veya organik katkılar içeren yıkanmamış kum harcın kalitesini düşürebilir ve bitmiş şabın dayanımını azaltabilir.

Çok iri veya yanlış seçilmiş kum pürüzlü bir şap yüzeyine yol açabilir. Fazla miktarda toz boyutunda parçacık içeren çok ince kum ise su ve çimento tüketimini artırarak harç kalitesini düşürebilir.

Şap için genellikle uygun tane boyutuna sahip temiz ve yıkanmış kum seçilir. Yıkanmış ocak kumu sık kullanılan seçeneklerden biridir: tane dağılımı yeterince dengelidir ve yıkama sonrasında daha az kil ile toz katkısı içerir. Seçim yaparken yalnızca kumun kaynağına değil, temizliğine, nemine, tane boyutuna ve kullanılacak karışımın koşullarına da dikkat edilmelidir.

İlgili içerikler

• Çimentonun özgül ağırlığı
• Betonun hacimsel ve özgül ağırlığı
• Çimento-kum şabının ağırlığı