Çimento-kum şapının ağırlığı ve gerekli malzeme hesabı

Her türlü kaplama için zemini hazırlamanın tercih edilen yöntemlerinden biri çimento-kum şapıdır. Bu yöntem hem yeni başlayanlardan hem de profesyonel ekiplerden önemli emek ister. Doğru ve kaliteli uygulama, suyun tahliyesi için gerekli eğimi sağlayan monolitik bir katman oluşturur. Dezavantajları ise maliyet ve zaman gereksinimidir.

Çimento ve kum karışımı, ek kaplama işlemine gerek bırakmayan düzgün ve yoğun bir yüzey oluşturur. Ayrıca alkali, yağ, mineral yağ, organik çözücü, asit ve fazla sıvı gibi zararlı maddelere karşı koruyucu bir bariyer sağlar. Şap ısıyı iyi iletir; bu nedenle yerden ısıtma sistemleri için uygundur. Bir diğer avantajı, zeminin kolayca çatlamasını önleyen darbe dayanımıdır.

Monolitik şap dökümünün teknolojik özellikleri

Doğru zeminin hazırlanması için malzemenin ağırlığı dikkate alınmalıdır. Örneğin kaba zemin yaklaşık 90 kg/m² ağırlığa ulaşabilir; bu önemli bir yüktür. İşe başlamadan önce yapının taşıma kapasitesini değerlendirmek gerekir. Beton ve taş esaslı zeminler çoğu durumda daha uygundur.

Monolitik şap yapılırken katman kalınlığı genellikle 3-7 cm arasında seçilir. İlk koşula uyulmazsa yapı çatlayabilir. Kalınlığın artırılması ekonomik açıdan verimsizdir ve malzeme tüketimini yükseltir. 1 m² çimento şapının 1 cm kalınlık için yaklaşık ağırlığı 22 kg’dır. Aşağıdaki tabloda şap kalınlığına göre ağırlık verilmiştir.

Temel şap aşağıdaki biçimlerde uygulanabilir:

• duvar ile kaba zemin arasında bağlayıcı katman olarak (en fazla 4 cm);
• bağımsız bir eleman olarak (5 cm katman);
• duvarlardan ve döşemeden ayırıcı katmanla ayrılmış yüzer plaka olarak (5-7 cm katman).

Her çimento-kum şapı türü teknolojik açıdan farklıdır ve zeminin dikkatle hazırlanmasını gerektirir. Çalışma sürecinin ortak aşamaları şunlardır:

• mastarların yerleştirilmesi;
• alt yüzeyin nemlendirilmesi;
• bileşenlerin homojen, kremamsı bir harç elde edilene kadar karıştırılması;
• gerektiğinde zeminin donatılması;
• harcın yüzeye dökülmesi (çökme özelliği dikkate alınarak mastar seviyesinden 1 cm yukarı dökülür);
• fazla havayı gidermek için harcın sıkıştırılması ve mastar seviyesine getirilmesi;
• nivo ile düzeltme yapılması;
• mastarların ve izlerinin çıkarılması.

Gerekli malzeme miktarının hesaplanması

Çalışmaya hazırlanırken malzeme ihtiyacını hesaplamak önemlidir. Kuru veya sertleşmiş çimento-kum şapının yaklaşık yoğunluğu çoğu zaman 1.800-2.200 kg/m³ aralığındadır; bu nedenle 1 cm katman yaklaşık 18-22 kg/m² gelir. 1:4 oranı çimento ile kumun oranını ifade eder; ancak kuru bileşenlerin hacimleri hazır 1 m³ harç gibi doğrudan toplanamaz, çünkü boşlukların bir bölümü çimento hamuru ve suyla dolar.

Şapta plastikleştiriciler, polimer ve su tutucu katkılar, lifler ve başka değiştiriciler de bulunabilir. Bunlar işlenebilirliği, aderansı veya nem direncini iyileştirir; ancak su tüketimini, yoğunluğu ve sonuçtaki ağırlığı değiştirir. Kesin hesaplama için kuru karışımın talimatı veya proje harcı reçetesi kullanılmalıdır.