Titanyum kullanım alanları: havacılık, tıp ve kimya

Titanyum, yüksek korozyon direncine ve iyi dayanım/ağırlık oranına sahip güçlü ve görece hafif bir metaldir. Çeliğin yerine her üründe değil; düşük ağırlık, agresif ortama direnç, uzun ömür veya biyouyumluluk gerektiğinde kullanılır. Çıkarılan titanyumun önemli bir bölümü ise metal olarak değil, boya, plastik ve kâğıtta beyaz pigment olan titanyum dioksit biçiminde değerlendirilir.

Titanyumun özellikleri

Önemli özellikleri şunlardır:

• deniz suyu ve birçok klorürlü ortamda yüksek korozyon direnci;
• iyi dayanım/ağırlık oranı;
• görece yüksek erime sıcaklığı;
• geniş sıcaklık aralığında çalışabilme;
• yüzeyde koruyucu oksit filmi oluşturma;
• bazı kalite ve alaşımlarda iyi biyouyumluluk.

Titanyum sıradan yapı çeliğinden pahalı, işlenmesi ve kaynağı daha zordur. Bu nedenle ancak teknik yararı ek maliyeti karşıladığında seçilir.

Titanyum kalite ve alaşımları

Sanayide teknik saf titanyum ile alüminyum, vanadyum, molibden, nikel ve başka elementler içeren alaşımlar kullanılır. Saf kaliteler süneklik ve korozyon direnci; alaşımlar ise daha yüksek dayanım, ısı direnci veya yük altında çalışma için seçilir.

Kalite; dayanımı, sünekliği, kaynaklanabilirliği, korozyon direncini ve çalışma sıcaklığını etkiler. Bu nedenle implant, eşanjör, uçak parçası, bağlantı elemanı ve dekoratif ürün aynı malzemeden yapılmaz.

Titanyum nerelerde kullanılır?

• Havacılık ve uzay: gövde, bağlantı elemanı, iniş takımı, motor ve hidrolik sistem parçaları.
• Kimya ve petrokimya: korozif ortamda çalışan eşanjör, boru, tank, pompa ve vana parçaları.
• Enerji ve su arıtma: kondenser, eşanjör, soğutma ve tuzdan arındırma sistemleri.
• Denizcilik: gemi ekipmanı, bağlantı elemanı, pompa parçası ve deniz suyuyla çalışan eşanjörler.
• Tıp ve diş hekimliği: implant, plak, vida, diş yapısı, cerrahi alet ve protez elemanı.
• Gıda sanayisi: korozyon direnci ve hijyen gereken tank, filtre, boru ve eşanjörler.
• Spor ve tüketim ürünleri: bisiklet, saat, gözlük çerçevesi, takı, elektronik ve outdoor ekipmanı.

İnşaatta titanyum kullanımı

İnşaatta çelik, alüminyum ve bakır kadar yaygın değildir. Uzun ömür ve atmosferik direnç gereken çatı, cephe, dekoratif panel, bağlantı elemanı, korniş ve kolon kaplamalarında kullanılabilir.

Yüksek maliyeti nedeniyle genellikle agresif ortam, çok uzun hizmet ömrü veya özel mimari görünüm gerektiren yapılarda noktasal olarak tercih edilir.

Titanyum seçerken nelere dikkat edilmeli?

Kalite, teslim durumu, ürün biçimi, yüzey kalitesi, kaynak koşulu, sıcaklık, temas ortamı ve mekanik gereksinimler birlikte değerlendirilmelidir. Deniz suyu, kimyasal cihaz, tıbbi ürün ve cephede farklı standart ve seçim ölçütleri geçerlidir.

İlgili içerik

• Titanomanyetit cevherinin ağırlığı