Phạm vi ứng dụng của bê tông: bê tông được dùng ở đâu

Bê tông là một trong những vật liệu xây dựng chính. Nó được dùng làm móng, tường, sàn, tấm, mặt đường, cầu, công trình thủy, sàn công nghiệp và sản phẩm bê tông cốt thép. Phạm vi ứng dụng rộng như vậy là nhờ thành phần hỗn hợp có thể được điều chỉnh cho nhiều tải trọng, điều kiện làm việc và công nghệ thi công khác nhau.

Bê tông được đánh giá cao nhờ cường độ chịu nén, độ bền lâu, khả năng chống cháy, khả năng đổ vào khuôn và kết hợp với cốt thép. Khi thành phần được lựa chọn đúng, vật liệu không chỉ phù hợp với xây dựng dân dụng quy mô nhỏ mà còn dùng được trong các công trình kỹ thuật lớn.

Bê tông là gì?

Bê tông là vật liệu nhân tạo giống đá, hình thành sau khi hỗn hợp bê tông đóng rắn. Hỗn hợp thường gồm xi măng hoặc chất kết dính khác, nước, cốt liệu nhỏ, cốt liệu lớn và phụ gia khoáng hoặc hóa học khi cần.

Cát thường được dùng làm cốt liệu nhỏ, còn đá dăm hoặc sỏi làm cốt liệu lớn. Phụ gia cho phép điều chỉnh độ linh động của hỗn hợp, tốc độ đóng rắn, khả năng chống băng giá, chống thấm, cuốn khí và những đặc tính khác. Vì vậy, bê tông làm móng, tấm đường, bể bơi và bề mặt trang trí có thể khác nhau đáng kể về thành phần.

Mác và cấp bê tông

Khi chọn bê tông, cần chú ý đến cường độ. Trong cách dùng cũ và thông dụng, người ta thường nhắc đến các mác M100, M150, M200, M250, M300, M350, M400 và cao hơn. Hồ sơ thiết kế thường dùng cấp cường độ như B15, B20, B25 hoặc ký hiệu châu Âu C20/25.

Mác hoặc cấp càng cao thì bê tông càng chịu được tải nén lớn. Tuy nhiên, cường độ không thay thế các đặc tính khác. Khả năng chống băng giá, chống thấm, độ linh động của hỗn hợp, khả năng chịu môi trường xâm thực và yêu cầu bảo dưỡng bê tông phải được lựa chọn riêng theo điều kiện vận hành.

Ứng dụng bê tông trong xây dựng

Trong xây dựng, bê tông được dùng trong phần lớn kết cấu chịu lực và phụ trợ. Vật liệu phù hợp cả với công việc đổ toàn khối tại công trường lẫn sản xuất cấu kiện đúc sẵn trong nhà máy.

Các lĩnh vực ứng dụng chính của bê tông:

đổ móng, đài móng, móng bè và móng băng;
thi công tường, cột, dầm, sàn và cầu thang;
sản xuất tấm, khối, lanh tô, cọc cùng các sản phẩm bê tông cốt thép khác;
xây dựng đường, mặt bằng, vỉa hè và sàn công nghiệp;
xây cầu, đập, đường hầm, bể chứa và kênh;
thi công bể bơi, tường chắn và công trình ngầm;
sửa chữa, lắp đặt và san phẳng;
bê tông trang trí, chi tiết kiến trúc và vật liệu mô phỏng đá tự nhiên.

Đối với kết cấu chịu lực, bê tông thường được dùng cùng cốt thép. Bê tông chịu nén tốt, còn cốt thép giúp kết cấu chịu kéo và uốn. Chính vì vậy, bê tông cốt thép đã trở thành nền tảng của xây dựng hiện đại.

Tấm bê tông và sản phẩm bê tông cốt thép

Tấm bê tông và bê tông cốt thép được dùng làm sàn, lớp phủ, đường, mặt bằng, kênh, tuyến ống nhiệt và công trình công nghiệp. Cấu kiện đúc sẵn giúp đẩy nhanh quá trình xây dựng vì một phần thao tác công nghệ được thực hiện tại nhà máy, còn ở công trường chỉ cần lắp các bộ phận vào vị trí thiết kế.

Tấm và các sản phẩm bê tông cốt thép khác được đánh giá cao nhờ khả năng chịu lực, chống cháy, tuổi thọ và kích thước ổn định. Tuy nhiên, đặc tính phụ thuộc vào thiết kế, cấp bê tông, cốt thép, điều kiện sản xuất và lắp đặt đúng cách. Không thể chọn tấm chỉ theo hình thức hoặc chiều dày ước lượng; cần biết tải trọng tính toán và mục đích của sản phẩm.

Cách chọn bê tông theo công việc

Việc chọn bê tông không bắt đầu từ mác cao nhất mà từ điều kiện làm việc của kết cấu. Bê tông cường độ thấp có thể dùng cho lớp chuẩn bị và nền không chịu tải. Móng, tấm, cột, dầm và mặt đường cần thành phần có cường độ tính toán phù hợp với tải trọng.

Nếu kết cấu nằm ngoài trời, trong môi trường ẩm, dưới đất, chịu đóng băng và rã đông hoặc tiếp xúc với muối, cần xét thêm khả năng chống băng giá, chống thấm và chịu tác động xâm thực. Kết quả chất lượng không chỉ phụ thuộc vào mác bê tông mà còn vào việc đổ, đầm, bảo dưỡng đúng cách và tuân thủ thời gian phát triển cường độ.

Tài liệu liên quan

Câu hỏi thường gặp

Bê tông thường được dùng ở đâu trong xây dựng?

Bê tông được dùng làm móng, tấm, sàn, tường, cột, đường, cầu, sàn công nghiệp, công trình thủy và sản phẩm bê tông cốt thép. Phạm vi sử dụng phụ thuộc vào cấp cường độ, thành phần hỗn hợp, cốt thép và điều kiện vận hành.

Bê tông khác bê tông cốt thép như thế nào?

Bê tông chịu nén tốt nhưng chịu kéo và uốn kém hơn. Bê tông cốt thép có cốt thép bên trong giúp chịu lực kéo, vì vậy được dùng trong tấm, dầm, cột và móng.

Cách chọn bê tông cho móng hoặc kết cấu ngoài trời?

Cần chọn bê tông theo tải trọng tính toán và điều kiện làm việc. Ngoài cường độ, phải xét khả năng chống băng giá, chống thấm, độ sụt của hỗn hợp, tiếp xúc với đất, độ ẩm và muối, đồng thời thi công, đầm chặt và bảo dưỡng đúng cách khi bê tông đóng rắn.