VI

Ứng dụng của đất sét nung: sử dụng trong xây dựng và làm vườn

Đất sét nung là cốt liệu nhẹ, rỗng, được sản xuất từ các loại đất sét chuyên dụng bằng cách nung trong lò quay. Ở nhiệt độ cao, đất sét trương nở, hình thành lỗ rỗng bên trong hạt và lớp vỏ đặc hơn bên ngoài. Nhờ đó, vật liệu kết hợp được khối lượng nhỏ, khả năng cách nhiệt và độ bền đủ cho nhiều công việc xây dựng.

Tính chất của đất sét nung

Đất sét nung được sản xuất dưới dạng sỏi, đá dăm và cát với nhiều cỡ hạt. Các cỡ 0-5 mm, 5-10 mm, 10-20 mm và 20-40 mm thường được sử dụng, nhưng cỡ cụ thể phụ thuộc vào nhà sản xuất và tiêu chuẩn. Khối lượng riêng của hạt càng thấp thì khả năng cách nhiệt càng tốt, nhưng độ bền thường thấp hơn.

Vật liệu không cháy, bền lâu, không mục và phù hợp cho lớp đổ, bê tông nhẹ cùng lớp thoát nước. Tuy nhiên, đất sét nung có cấu trúc rỗng và có thể hút nước, nên trong kết cấu phải xét đến chống thấm, thoát nước và điều kiện sử dụng.

Đất sét nung được dùng ở đâu

  • Bê tông nhẹ và block. Đất sét nung được dùng làm cốt liệu cho bê tông đất sét nung, block tường, tấm panel và các sản phẩm có khối lượng nhỏ hơn.
  • Lớp đổ cách nhiệt. Vật liệu được dùng trong sàn tầng, sàn, gác mái, mái và khoang kỹ thuật để giảm thất thoát nhiệt.
  • San phẳng sàn. Lớp đổ khô bằng đất sét nung giúp nâng cao độ sàn và giảm tải lên sàn tầng.
  • Công trình đường và địa kỹ thuật. Cốt liệu nhẹ dùng trong nền đắp, lấp trả, gần mố cầu và trên nền yếu, nơi cần giảm tải trọng.
  • Thoát nước. Đất sét nung phù hợp cho lớp thoát nước trong chậu, mái xanh, kết cấu cảnh quan và một số hệ lọc.
  • Trồng cây. Hạt được dùng trong chậu, thủy canh và giá thể để tăng độ thoáng khí cho rễ và thoát lượng nước dư.

Đất sét nung trong xây dựng

Trong xây dựng, đất sét nung được chọn theo cỡ hạt, khối lượng thể tích xốp, độ bền và độ hút nước. Lớp đổ cách nhiệt cần khối lượng riêng thấp; bê tông và block cần sự cân bằng giữa độ bền với khối lượng; lớp thoát nước cần hạt ổn định và khả năng cho nước đi qua.

Đất sét nung không thay thế lớp chống thấm hoàn chỉnh và không nên thường xuyên ngập nước nếu thiết kế không tính đến điều đó. Trong sàn, mái và móng, vật liệu thường được dùng cùng lớp ngăn hơi, chống thấm, lớp láng hoặc lớp bảo vệ.

Đất sét nung trong vườn và cảnh quan

Trong làm vườn, đất sét nung được dùng làm lớp thoát nước dưới đáy chậu, thành phần giá thể, lớp phủ và vật liệu rải trang trí. Trong thiết kế cảnh quan, nó phù hợp cho lớp đổ nhẹ, lối đi, mái xanh và trồng cây trong chậu. Trước khi tái sử dụng, nên rửa và khử trùng hạt, đặc biệt sau cây bị bệnh.

Nếu cần dữ liệu tính toán về khối lượng và khối lượng riêng, hãy xem bài riêng về trọng lượng riêng của đất sét nung.

Câu hỏi thường gặp

Đất sét nung thường được dùng ở đâu?

Đất sét nung được dùng trong bê tông nhẹ và block, lớp đổ cách nhiệt, san phẳng sàn, công trình đường và địa kỹ thuật, lớp thoát nước, trồng cây và thiết kế cảnh quan.

Nên chọn cỡ hạt đất sét nung nào?

Hạt mịn phù hợp để đổ khô, san phẳng và làm một số hỗn hợp; hạt lớn thường dùng cho thoát nước, lớp cách nhiệt và cốt liệu nhẹ. Lựa chọn chính xác phụ thuộc vào tải trọng, chiều dày lớp và yêu cầu dự án.

Có thể tái sử dụng đất sét nung cho cây không?

Có, nếu các hạt chưa bị vỡ. Trước khi tái sử dụng, nên rửa và khử trùng, đặc biệt nếu cây trồng trước đó bị bệnh.