Berat tentu rumput kering: berat dalam bal, gulungan dan timbunan
Semasa menyediakan stok makanan haiwan untuk musim sejuk, beratnya penting untuk diketahui kerana diet yang seimbang dalam penternakan menjadi asas kepada pertambahan berat dan bilangan ternakan.
Komponen utama makanan bagi lembu dan ruminan kecil ialah rumput kering. Ia boleh terdiri daripada pelbagai tumbuhan yang menentukan nilai pemakanan dan ketahanan simpanan makanan. Untuk memastikan makanan tumbuhan yang dikumpulkan bagi musim sejuk mengandungi lebih banyak nutrien, rumput perlu dipotong pada waktu yang sesuai dan dikeringkan dengan betul. Rumput yang telah dipotong dan dikeringkan dikumpulkan dalam timbunan, susunan memanjang atau dimampatkan menjadi bal atau gulungan.
Kelembapan rumput kering penting bukan sahaja untuk berat, malah untuk penyimpanan. Bahan yang terlalu lembap boleh berkulat, kehilangan nilai pemakanan dan, dalam keadaan buruk, menjadi panas di dalam timbunan atau gulungan.
Bagaimanakah berat timbunan rumput kering ditentukan?
Rumput kering disusun secara manual menjadi timbunan memanjang. Lama-kelamaan ia mendap dan menjadi lebih padat. Berat timbunan boleh ditentukan jika anggaran ketumpatannya atau jumlah kilogram dalam 1 m³ serta isi padu timbunan diketahui. Nilai jisim tersebut merupakan purata kerana berat rumput kering dipengaruhi oleh kelembapan, ketinggian timbunan dan tempoh pemendapan.
Mari lihat beberapa contoh.
-
Rumput kering daripada campuran bijirin-kekacang yang ditanam mempunyai berat 60 kg/m³ selepas bulan pertama disimpan dalam timbunan dan 70 kg/m³ selepas tiga bulan mendap.
-
Campuran rumput yang dikumpulkan dari padang rumput dataran banjir mempunyai jisim 35 kg bagi satu meter padu pada awal penyimpanan dan 50 kg selepas bulan ketiga.
-
Rumput bijirin yang ditanam masing-masing mempunyai berat 45 dan 60 kg.
Jadual boleh digunakan untuk menentukan berat 1 m³ rumput kering di dalam tempat penyimpanan atau timbunan mengikut ketinggiannya. Berat rumput kering diperoleh dengan mendarabkan nilai yang diberikan dengan luas timbunan atau tempat penyimpanan.
Jadual berat tentu rumput kering mengikut jenis
| Jenis rumput kering | Ketinggian timbunan (m) | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1,5 | 2 | 2,5 | 3 | 3,5 | 4 | 4,5 | 5 | |
| Rumput kekacang ditanam | 50–53 | 53–57 | 55–60 | 57–62 | 59–64 | 61–66 | 63–68 | 65–70 | 67–72 |
| Campuran bijirin-kekacang | 40–47 | 48–50 | 50–52 | 52–54 | 54–56 | 56–58 | 58–61 | 60–64 | 62–67 |
| Rumput bijirin saka | 40–42 | 41–44 | 43–46 | 45–48 | 47–50 | 49–52 | 51–55 | 53–57 | 55–60 |
Bagaimanakah berat gulungan rumput kering ditentukan?
Rumput yang dipotong dikumpulkan dan dimampatkan menjadi gulungan oleh mesin khas, iaitu pemungut-pemampat. Pengendalinya menetapkan kepadatan mampatan, yang boleh berbeza mengikut tahap kekeringan rumput. Bal dimampatkan pada ketumpatan 100 kg/m³ apabila rumput perlu «matang» dan menyejatkan sedikit lagi kelembapan. Ketumpatan maksimum pemungut-pemampat ialah 200 – 250 kg/m³.
Bentuknya boleh berupa:
-
gulungan,
-
bal kecil,
-
bal besar.
Tidak setiap bal rumput kering boleh dinilai dengan mata atau diukur menggunakan peralatan khas. Bal dan gulungan mampat sangat berat, dan hal ini tidak begitu diperlukan kerana mesin pemampat menghasilkan bal yang agak seragam.
Untuk menentukan berat gulungan rumput kering, ukur lilitan dan lebarnya. Kepadatan mampatan dan mutu pengeringan rumput turut memainkan peranan. Jadual menunjukkan beberapa nilai purata berat gulungan bulat.
Jadual berat gulungan rumput kering
| Diameter/panjang gulungan (m) | 1,2 | 1,4 | 1,5 |
|---|---|---|---|
| 1,1 | 120–200 | ||
| 1,2 | 150–250 | ||
| 1,4 | 180–270 | 240–330 | |
| 1,45 | 220–375 | ||
| 1,5 | 320–500 | ||
| 1,8 | 450–700 |
Berat piawai bal rumput kering berukuran 905035 cm ialah 15 – 20 kg. Pembungkusan yang lebih kecil turut tersedia:
-
385330 cm — berat 5 – 6 kg.
-
525330 cm — berat 10 – 12 kg.
Bal segi empat tepat yang besar mempunyai berat kira-kira 300 – 350 kg, bergantung pada mutu mampatan dan pengeringan rumput.
Purata jisim ditentukan dengan mendarabkan isi padu bal dengan ketumpatan rumput kering mampat, iaitu 200-250 kg/m³. Untuk menentukan berat bal secara tepat ketika pembelian, disyorkan supaya bal ditimbang pada platform penimbang khas.
Soalan lazim
Berapakah berat 1 m³ rumput kering?
Berat 1 m³ rumput kering bergantung pada jenis rumput, kelembapan dan tahap pemendapan. Dalam timbunan, nilainya boleh sekitar 35-70 kg/m³, manakala rumput kering yang dimampatkan biasanya lebih padat.
Mengapakah berat bal rumput kering boleh berbeza?
Berat bal dipengaruhi oleh saiz, kepadatan mampatan, kelembapan, komposisi rumput dan tempoh penyimpanan. Oleh itu, bal dengan saiz yang sama tidak semestinya mempunyai jisim yang sama.
Bagaimanakah berat rumput kering dapat diketahui dengan lebih tepat semasa pembelian?
Cara paling andal ialah menimbang bal, gulungan atau seluruh kelompok. Nilai jadual sesuai untuk anggaran awal isi padu dan pengangkutan.