Ciężar właściwy siana: masa w beli, rolce i stogu

Przy przygotowywaniu zapasów paszy na zimę ważne jest znać ich masę, ponieważ prawidłowo zbilansowana dawka pokarmowa w hodowli zwierząt jest podstawą przyrostu masy i pogłowia.

Głównym składnikiem paszy dla bydła i małych przeżuwaczy jest siano. Może składać się z różnych roślin, które decydują o wartości odżywczej i trwałości paszy. Aby pasza zimowa zachowała więcej cennych składników, trawę należy kosić w odpowiednim terminie i prawidłowo wysuszyć. Skoszone i wysuszone siano układa się w stogi albo prasuje w kostki lub bele.

Wilgotność siana jest ważna nie tylko dla masy, lecz także dla przechowywania. Zbyt wilgotna masa może pleśnieć, tracić wartość paszową i w niekorzystnych warunkach nagrzewać się wewnątrz stogu albo beli.

Jak określić masę stogu siana?

Siano układa się w sterty ręcznie. Z czasem osiada i staje się gęstsze. Masę stogu siana można określić, jeśli zna się jego orientacyjną gęstość, czyli liczbę kilogramów przypadających na 1 m³, oraz objętość sterty. Warto zaznaczyć, że wartości masy będą uśrednione, ponieważ na masę siana wpływa wilgotność, wysokość sterty i czas zalegania.

Przykład:

• Siano z wysiewanych traw zbożowo-motylkowych po pierwszym miesiącu przechowywania w stercie będzie miało masę 60 kg/m³, a po trzech miesiącach osiadania 70 kg/m³.

• Siano z różnych traw zebranych z łąk zalewowych na początku przechowywania będzie miało masę jednego metra sześciennego 35 kg, a po trzecim miesiącu 50 kg.

• Wysiewane trawy zbożowe będą ważyć odpowiednio 45 i 60 kg.

Określić, ile waży 1 m³ siana ułożonego w magazynie albo zebranego w stertę, w zależności od jej wysokości, można za pomocą tabeli. Mnożąc podane wartości przez powierzchnię sterty albo magazynu, otrzymuje się masę siana.

Tabela ciężaru właściwego siana w zależności od jego rodzaju

Jak określić masę rolki siana?

Skoszone trawy w rolki zbiera i prasuje specjalny agregat, czyli prasa zbierająca. Operator maszyny ustawia gęstość ubijania. Może być ona różna w zależności od tego, jak dobrze siano zostało wysuszone. Bele ubija się z gęstością 100 kg/m³ wtedy, gdy siano musi jeszcze „dojrzeć” i odparować nieco wilgoci. Maksymalna gęstość prasy zbierającej wynosi 200-250 kg/m³.

Pod względem formy mogą to być:

• rolki,

• małe bele,

• duże bele.

Nie każdą belę siana da się określić na oko albo zmierzyć specjalnym sprzętem. Masa sprasowanych bel i rolek jest bardzo duża, a często nie ma takiej potrzeby, ponieważ prasy wytwarzają względnie podobne bele.

Aby określić masę rolki siana, trzeba znać obwód i szerokość rolki. Znaczenie ma również gęstość ubicia i jakość wysuszenia traw. W tabeli podano przykładowe średnie wartości masy okrągłych rolek.

Tabela masy rolki siana

Standardowa masa beli siana o wymiarach 905035 cm wynosi 15-20 kg. Spotyka się także mniejsze pakowanie:

• 385330 cm - masa 5-6 kg.

• 525330 cm - masa 10-12 kg.

Duże bele prostokątne ważą około 300-350 kg w zależności od jakości prasowania i suszenia traw.

Średnią wartość masy określa się przez pomnożenie objętości beli przez gęstość prasowanego siana, równą 200-250 kg/m³. Do dokładnego określenia masy bel przy zakupie zaleca się ważenie ich na specjalnych platformach wagowych.