Ciężar właściwy gipsu w 1 m³. Masa kamienia gipsowego

W przyrodzie gips występuje w postaci skały białego lub jasnego koloru. Powstaje na bazie minerału o tej samej nazwie, składającego się z siarczanu wapnia i wody krystalizacyjnej. Ze względu na zawartość wody w strukturze krystalicznej naturalny gips nazywa się dwuwodnym siarczanem wapnia. Oprócz wody związanej na powierzchni gipsu i w jego porach może znajdować się wolna wilgoć, której ilość zmienia się w zależności od warunków przechowywania i środowiska.

Oprócz głównych składników w składzie gipsu mogą występować obce domieszki: kwarc, węglany, wapień, dolomit, siarka, wtrącenia gliniaste i bitumiczne. Mogą one barwić materiał wyjściowy na różne odcienie. Zawartość domieszek w naturalnym gipsie może wyraźnie różnić się w zależności od złoża.

W starszych opisach referencyjnych dla naturalnego gipsu podaje się, że wolna wilgoć powierzchniowa i porowa może sięgać około 10 - 15%, a ilość obcych domieszek czasem mieści się w zakresie 1 - 25%. Wartości te zależą od złoża, warunków przechowywania i przygotowania surowca.

Gips ma miękką i dość lepką strukturę. Zwykle wyróżnia się kilka odmian:

• gips w postaci dużych kryształów;
• gips drobnowłóknisty, czyli selenit;
• gips ziarnisty.

Jedną z najbardziej znanych odmian gipsu ziarnistego jest alabaster. Stosuje się go do modelowania, prac wykończeniowych i wykonywania elementów dekoracyjnych. Materiał łatwo przyjmuje potrzebny kształt i szybko twardnieje, dlatego jest wygodny przy niewielkich wyrobach budowlanych i wnętrzarskich.

Cechy jakościowe gipsu

Produkcja gipsu budowlanego polega na ogrzewaniu kamienia gipsowego. Podczas wypalania materiał częściowo traci wodę, staje się bardziej kruchy i łatwiejszy do rozdrobnienia. Następnie proszek miesza się z wodą, uzyskując jednorodną plastyczną masę, która szybko wiąże.

Stosowanie gipsu w budownictwie ma szereg zalet:

• krótki czas twardnienia;
• możliwość barwienia elementów dekoracyjnych na różne kolory;
• niewielka gęstość i stosunkowo mała masa konstrukcji;
• mała wrażliwość na wysokie temperatury;
• dobre właściwości izolacji akustycznej;
• nietoksyczność przy zwykłym zastosowaniu;
• zdolność zatrzymywania ciepła.

Gips często stosuje się w budownictwie. Może być podstawą ścianek działowych, suchego tynku, płyt i innych wyrobów, a także składnikiem pomocniczym mieszanek.

Mimo zalet gips ma również wady:

• niska odporność na stałe działanie wilgoci;
• stosunkowo niewysoka wytrzymałość mechaniczna;
• krótki czas przydatności gotowej zaprawy.

Przy pracy z dużymi powierzchniami szybkie wiązanie gipsu może utrudniać nanoszenie i wyrównywanie materiału.

Gęstość i ciężar właściwy gipsu

Do produkcji materiałów gipsowych używa się kamienia gipsowego o określonym składzie frakcyjnym. Duże kawałki surowca zwykle dodatkowo się kruszy i miele, aby otrzymać materiał wygodny do przeróbki.

W praktyce kamień gipsowy do przeróbki może trafiać w dużych kawałkach około 50 - 300 mm, a drobniejsze frakcje około 5 - 50 mm również wykorzystuje się w produkcji. Konkretne wymagania zależą od technologii zakładu i rodzaju wytwarzanego materiału.

Do obliczania masy partii, transportu i zużycia ważne jest uwzględnianie ciężaru objętościowego gipsu. W obliczeniach referencyjnych można przyjmować gęstość gipsu około 2320 kg/m³, a dla kamienia gipsowego około 2200-2400 kg/m³. Faktyczna wartość zależy od porowatości, wilgotności, domieszek i stopnia rozdrobnienia materiału.