Ειδικό βάρος βασάλτη, ιδιότητες, χαρακτηριστικά και βάρος
Ο βασάλτης είναι ένα έκχυτο πυριγενές πέτρωμα που αποτελείται από μεταλλικά ορυκτά (μαγνητίτη και τιτανομαγνητίτη), βασικό πλαγιόκλαστο, σιδηρομαγνησιούχα ορυκτά και, σχετικά σπάνια, ολιβίνη, νεφελίνη και λευκίτη. Ανάλογα με το μέγεθος των κρυστάλλων και τις ιδιότητες, ο βασάλτης διακρίνεται σε:
- Δολερίτη, ο οποίος απαντά σε λεπτόκοκκη, μεσόκοκκη και χονδρόκοκκη μορφή
- Αναμεσίτη, ο οποίος απαντά μόνο σε μία μορφή — λεπτόκοκκη
- Πορφυρίτη, ο οποίος διαφέρει από τις συνήθεις ποικιλίες λόγω μεταβολών που προκλήθηκαν από δευτερογενείς υδροθερμικές διεργασίες. Ονομάζεται επίσης διαβασικός πορφυρίτης
Ο βασάλτης χρησιμοποιείται κυρίως στη φυσική του μορφή. Είναι όμως δυνατή και η χρήση βασαλτικών πετρωμάτων αυξημένης αλκαλικότητας μετά από τήξη. Το υλικό αυτό ονομάζεται χυτός βασάλτης. Σε αντίθεση με τον φυσικό, έχει λεπτόκοκκη δομή και υψηλή αντοχή σε μηχανικές βλάβες, χημική και θερμική ανθεκτικότητα, καθώς και καλές ηλεκτρομονωτικές ιδιότητες.
Πίνακας ειδικού βάρους βασάλτη
Επειδή ο βασάλτης είναι σύνθετο πέτρωμα, δεν είναι δυνατό να υπολογιστεί χειροκίνητα το ειδικό του βάρος χωρίς ειδικό εξοπλισμό. Τέτοιες μετρήσεις πραγματοποιούνται σε εξειδικευμένα χημικά εργαστήρια. Για τις περισσότερες εργασίες, ωστόσο, αρκεί η μέση τιμή του ειδικού βάρους. Για τον φυσικό βασάλτη κυμαίνεται από 2,7 έως 3,2 g/cm³. Για το βασαλτικό γυαλί η τιμή διαφέρει ελαφρά και είναι από 2,7 έως 2,85 g/cm³.
Για την εύκολη εύρεση των απαιτούμενων παραμέτρων και τον υπολογισμό των μεγεθών, παρατίθεται παρακάτω πίνακας με το βάρος του βασάλτη.
| Είδος βασάλτη | Ειδικό βάρος βασάλτη (g/cm³) | Βάρος 1 m³ βασάλτη (kg) |
| Φυσικός βασάλτης | 2,7 - 3,2 | 2700 - 3200 |
| Βασαλτικό γυαλί | 2,7 - 2,85 | 2700 - 2850 |
| Υγρός βασάλτης | 2,5 | 2500 |
| Διαβάσης | 3 | 3000 |
| Χυτός βασάλτης | 2,9 - 3,1 | 2900 - 3100 |
Ιδιότητες του βασάλτη
Η δομή του βασάλτη είναι πορφυριτική ή αφυριτική. Στη φυσική του μορφή εμφανίζεται ως υαλώδης και κρυπτοκρυσταλλική μάζα. Η υφή του είναι κυρίως συμπαγής και σπανιότερα πορώδης, σκωριώδης ή φυσαλιδώδης. Η μάζα αποτελείται από μη αποκρυσταλλωμένο ηφαιστειακό γυαλί, διαποτισμένο παντού με σωματίδια μαγνητίτη και μείγματα μικροσκοπικών εγκλεισμάτων πυροξένου, ολιβίνη και πλαγιόκλαστου και, σπανιότερα, κεροστίλβης.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα του βασάλτη είναι η εξαγωνική πρισματική κιονοειδής δομή του. Οι κίονες φτάνουν σε μήκος δεκάδων μέτρων και είναι προσανατολισμένοι κάθετα προς την επιφάνεια. Στα ανώτερα τμήματα των βασαλτικών καλυμμάτων το πορώδες αυξάνεται λόγω της απομάκρυνσης ηφαιστειακών αερίων από τη λάβα.
Ως προς τα χαρακτηριστικά του, ο βασάλτης παρουσιάζει τις ακόλουθες τιμές:
- Το πορώδες των συμπαγών ποικιλιών είναι συνήθως χαμηλό, αλλά στους πορώδεις και αποσαθρωμένους βασάλτες μπορεί να είναι αισθητά υψηλότερο
- Η απορρόφηση νερού εξαρτάται από το πορώδες και τις ρωγμές· είναι μικρή για τη συμπαγή πέτρα, ενώ μπορεί να είναι υψηλότερη για τις πορώδεις ποικιλίες και τα αδρανή
- Η αντοχή σε θλίψη είναι από 2640 έως 3200 kg/cm² για ξηρό βασάλτη, 2500 kg/cm² για υγρό βασάλτη, από 1800 έως 2700 kg/cm² για διαβάση και από 3000 έως 9158 kg/cm² για χυτό βασάλτη
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο ζυγίζει 1 m³ βασάλτη;
Το βάρος εξαρτάται από την πυκνότητα του πετρώματος. Για τους υπολογισμούς χρησιμοποιούνται οι τιμές του πίνακα, ενώ η πραγματική πυκνότητα μεταβάλλεται ανάλογα με το κοίτασμα και τη δομή της πέτρας.
Γιατί μπορεί να διαφέρει η πυκνότητα του βασάλτη;
Επηρεάζεται από την ορυκτολογική σύσταση, το πορώδες, τις ρωγμές και τον βαθμό αποσάθρωσης του πετρώματος. Ο συμπαγής βασάλτης είναι βαρύτερος από τον πορώδη.
Σε τι διαφέρουν ο φυσικός και ο χυτός βασάλτης;
Ο φυσικός βασάλτης χρησιμοποιείται ως πέτρα και θραυστό υλικό, ενώ ο χυτός παράγεται μετά από τήξη και εφαρμόζεται όπου απαιτούνται υψηλή αντοχή στη φθορά και χημική ανθεκτικότητα.