Berat tentu getah: sifat, penggunaan dan jadual
Getah ialah bahan elastik yang dihasilkan melalui pemvulkanan getah mentah sintetik dan semula jadi. Getah merupakan elastomer berangkaian, iaitu hasil pembentukan paut silang kimia antara molekul getah mentah.
Untuk menghasilkan getah melalui pemvulkanan, 20 hingga 60 peratus komposisinya perlu berupa bahan asas, iaitu getah mentah. Baki komposisi boleh berbeza mengikut sifat yang diperlukan, keadaan penggunaan, teknologi pengeluaran dan keperluan produk. Bahan ini boleh merangkumi pengaktif dan pemecut pemvulkanan, bahan antipenuaan, agen pemvulkanan serta pelembut-pemplastik. Komposisi juga boleh mengandungi getah tebus guna yang boleh diproses semula, bahan pengubah suai, perencat pemvulkanan pramatang, pewarna, bahan kalis api, agen pembuih dan pewangi.
Jadual berat tentu getah
Oleh sebab getah ialah bahan kompleks, ketumpatan tepatnya sebaik-baiknya ditentukan berdasarkan data pengeluar atau ukuran makmal. Julat rujukan purata berat tentu getah ialah antara 1 hingga 2 g/cm³.
Untuk memudahkan pengiraan, jadual di bawah menunjukkan nilai berat dan berat tentu getah dalam unit ukuran yang berbeza. Jadual ini membantu mengira berat getah dengan betul.
Berat tentu dan berat 1 m³ getah mengikut unit ukuran
| Bahan | Berat tentu (g/cm³) | Berat 1 m³ (kg) |
|---|---|---|
| Getah | 1 hingga 2 | 1000 hingga 2000 |
Sifat getah
Getah berbeza daripada bahan lain kerana sangat elastik dan anjal, mampu mengalami ubah bentuk boleh balik yang besar serta mengekalkan bentuk dalam keadaan operasi.
Getah tergolong dalam bahan elastomer lembut yang hampir tidak boleh dimampatkan: di bawah beban, bentuknya berubah tetapi isi padunya hanya berubah sedikit. Gabungan bahan tambah dan getah mentah yang berbeza boleh menghasilkan sifat bahan siap yang sangat berlainan.
Sifat mekanikal getah adalah tidak linear dan mempunyai ciri pengenduran yang jelas: sifat ini bergantung pada magnitud ubah bentuk, kadar pembebanan, masa, suhu, kekerapan dan cara pembebanan. Sesetengah campuran getah mampu mengalami ubah bentuk boleh balik yang sangat besar, dan pemanjangan relatif ketika putus bagi gred tertentu boleh mencapai ratusan peratus.
Kekerasan getah bergantung pada kandungan bahan pemplastik dan pengisi, serta jenis dan tahap pemvulkanannya.
Getah hampir tidak menyerap air, tetapi boleh mengembang dalam pelarut organik. Tahap pengembangan bergantung pada komposisi, jenis getah mentah, pengisi dan tahap pemvulkanan. Pemilihan komponen yang betul boleh meningkatkan ketahanan terhadap minyak, petrol, air, bahan kimia dan perubahan suhu.
Penggunaan dan penyimpanan getah dalam tempoh panjang menyebabkan bahan mengalami lesu dan penuaan, yang seterusnya mengurangkan ciri mutunya dan membawa kepada kerosakan.
Penggunaan getah sangat luas dan melibatkan banyak bidang. Antara kegunaan utamanya ialah:
- Pengeluaran tayar basikal, motosikal dan kereta
- Pengeluaran produk getah teknikal seperti tali sawat, pita, hos, kepingan dan gelang
- Pembuatan alat pencegah kehamilan, sarung tangan perubatan, sut khas untuk perlindungan kimia dan pertahanan awam
- Pembuatan pelbagai jenis kasut getah dengan perlindungan lembapan tinggi seperti kasut sarung dan but
Soalan lazim
Berapakah berat 1 m³ getah?
Artikel ini menyatakan julat anggaran 1000-2000 kg/m³. Nilai tepat bergantung pada getah mentah, pengisi, bahan pemplastik, tahap pemvulkanan dan tujuan produk.
Mengapakah ketumpatan getah sangat berbeza-beza?
Getah ialah campuran getah mentah dan bahan tambah. Karbon hitam, pengisi mineral, minyak, bahan kalis api dan komponen lain mengubah jisim serta sifat bahan.
Apakah ketumpatan getah yang patut digunakan untuk mengira produk?
Sebaik-baiknya gunakan data spesifikasi gred tertentu atau ukur sampel. Julat jadual hanya sesuai untuk anggaran awal berat.