Lastiğin özgül ağırlığı: özellikleri, kullanımı ve tablosu
Lastik, sentetik veya doğal kauçuğun vulkanizasyonuyla oluşan elastik bir malzemedir. Kimyasal bağlarla çapraz bağlanmış kauçuktan oluşan ağ yapılı bir elastomerdir.
Vulkanizasyonla lastik üretiminde bileşimin %20 ile %60’ını kauçuk oluşturur. Kalan bileşen istenen özelliklere, kullanım koşullarına, üretim teknolojisine ve ürüne göre değişir. Vulkanizasyon etkinleştiricileri ve hızlandırıcıları, yaşlanma önleyiciler, vulkanizasyon maddeleri ve plastikleştirici-yumuşatıcılar içerebilir. Geri dönüştürülebilir rejenere malzemeler, modifiye ediciler, ön vulkanizasyon geciktiricileri, boyalar, alev geciktiriciler, köpürtücüler ve kokular da eklenebilir.
Lastik özgül ağırlık tablosu
Lastik karmaşık bir malzeme olduğundan kesin yoğunluğu üretici verilerinden veya laboratuvar ölçümünden belirlenmelidir. Ortalama referans özgül ağırlık aralığı 1 ile 2 g/cm³’tür.
Aşağıdaki tabloda lastiğin ağırlık ve özgül ağırlık değerleri farklı ölçü birimleriyle verilmiştir ve doğru ağırlık hesabına yardımcı olur.
Ölçü birimlerine göre lastiğin özgül ağırlığı ve 1 m³ ağırlığı
| Malzeme | Özgül ağırlık (g/cm³) | 1 m³ ağırlığı (kg) |
|---|---|---|
| Lastik | 1 ile 2 arası | 1000 ile 2000 arası |
Lastiğin özellikleri
Yüksek elastiklik, esneklik, büyük ve geri dönüşlü deformasyon yeteneği ve çalışma koşullarında şeklini korumasıyla diğer malzemelerden ayrılır.
Yumuşak ve neredeyse sıkıştırılamayan elastomerlerdendir: yük altında biçimi değişir, fakat hacmi nispeten az değişir. Farklı katkı ve kauçuklar birleştirildiğinde bitmiş malzemenin özellikleri önemli ölçüde değişebilir.
Mekanik özellikleri doğrusal değildir ve belirgin gevşeme davranışı gösterir; deformasyon miktarına, yükleme hızına, zamana, sıcaklığa, yük frekansına ve biçimine bağlıdır. Bazı karışımlar çok büyük geri dönüşlü deformasyonlara dayanabilir ve belirli sınıflarda kopma uzaması yüzlerce yüzdeye ulaşabilir.
Sertlik, plastikleştirici ve dolgu maddelerinin miktarına ve türlerine, ayrıca vulkanizasyon derecesine bağlıdır.
Lastik hemen hemen hiç su emmez, ancak organik çözücülerde şişebilir. Şişme derecesi bileşime, kauçuk ve dolgu türüne ve vulkanizasyon derecesine bağlıdır. Doğru bileşenlerle yağ, benzin, su, kimyasal madde ve sıcaklık değişimlerine karşı yüksek direnç sağlanabilir.
Uzun kullanım ve depolama sırasında yorulma ve yaşlanma oluşur; bunlar özellikleri azaltıp malzemenin bozulmasına yol açar.
Lastik çok geniş alanlarda kullanılır. Başlıca örnekler:
- Bisiklet, motosiklet ve otomobil lastiği üretimi
- Kayış, bant, hortum, levha ve halka gibi teknik kauçuk ürünlerin üretimi
- Doğum kontrol ürünleri, tıbbi eldivenler, kimyasal koruma ve sivil savunma için özel kıyafetler
- Galoş ve çizme gibi neme karşı koruyucu kauçuk ayakkabı üretimi
Sıkça Sorulan Sorular
1 m³ lastik kaç kilogramdır?
Makalede yaklaşık 1000-2000 kg/m³ aralığı verilmiştir. Kesin değer kauçuğa, dolgu ve plastikleştiricilere, vulkanizasyon derecesine ve ürünün amacına bağlıdır.
Lastik yoğunluğu neden bu kadar değişir?
Lastik kauçuk ve katkıların karışımıdır. Karbon siyahı, mineral dolgular, yağlar, alev geciktiriciler ve diğer bileşenler malzemenin kütlesini ve özelliklerini değiştirir.
Ürün hesabında hangi lastik yoğunluğu kullanılmalıdır?
İlgili sınıfın teknik verileri kullanılmalı veya numune ölçülmelidir. Tablo aralığı yalnızca ön ağırlık tahminine uygundur.