Ciężar właściwy kredy, jej właściwości i tabela obliczeń masy
W pracach budowlanych kreda jest stosowana dość często. Jest skałą węglanową, której skład w dużej mierze tworzy kalcyt, a w mniejszym stopniu domieszki dolomitu, substancji organogenicznych oraz piaszczystych cząstek ilastych. W czystej kredzie domieszki te stanowią zwykle mniej niż 5%.
Tabela ciężaru właściwego kredy
Kreda jest materiałem złożonym, dlatego samodzielne obliczenie jej ciężaru właściwego w warunkach polowych nie jest możliwe. Takie pomiary wykonuje się w specjalistycznych laboratoriach. Średni ciężar właściwy kredy wynosi od 1,4 do 2,7 g/cm³ i mocno zależy od rodzaju materiału. Kreda niskiej wytrzymałości ma ciężar właściwy od 1,4 do 1,55 g/cm³, kreda mało wytrzymała około 1,8 g/cm³, kreda średniej wytrzymałości około 2,4 g/cm³, a kreda mocna i zwarta od 2,69 do 2,72 g/cm³.
Dla ułatwienia obliczeń ciężaru właściwego i gęstości nasypowej kredy poniżej przedstawiono tabelę z wartościami orientacyjnymi.
| Materiał | Ciężar właściwy kredy (g/cm³) w stanie naturalnym | Gęstość nasypowa (g/cm³) |
| Kreda niskiej wytrzymałości | Od 1,4 do 1,55 | Od 1,4 do 1,44 dla kawałków i od 1,12 do 1,2 dla proszku |
| Kreda mało wytrzymała | 1,8 | |
| Kreda średniej wytrzymałości | 2,4 | |
| Kreda mocna i zwarta | Od 2,69 do 2,72 |
Właściwości kredy
Pod względem pochodzenia kreda należy do wapieni, które dzieli się na chemogeniczne, organogeniczne i okruchowe. Pod względem właściwości fizyczno-mechanicznych poszczególne odmiany mogą wyraźnie się różnić. Kreda, podobnie jak muszlowiec, należy do grupy wapieni organogenicznych.
Kreda jest białą, słabo scementowaną skałą. Większą część jej składu stanowi kalcyt, zwykle około 91-98,5%. Niektóre odmiany mogą zawierać proszkowy kalcyt o cząstkach mniejszych niż 0,01 mm oraz fragmenty bardzo drobnych muszli, których udział może dochodzić do około 60%.
Kreda jest wapieniem przejściowym między odmianami organogenicznymi i chemogenicznymi. Jej ciężar właściwy wynosi średnio od 1,4 do 2,72 g/cm³, a ciężar objętościowy około 1,51 g/cm³. Naturalna wilgotność może wynosić około 32%, a porowatość około 44%. Istotnym parametrem jest także twardość, która mieści się w zakresie od 110 do 180.
Naturalna kreda nie jest odporna na mróz. Po kilku cyklach zamarzania i rozmrażania rozpada się na liczne kawałki o wielkości od 1 do 3 mm. Czasami traktuje się to jako cechę korzystną, ponieważ w takim stanie materiał może dłużej działać przy neutralizacji gleby.
Rodzaje kredy
Dawniej uważano, że kreda jako masa skalna ma podobne właściwości fizyczne i skład chemiczny niezależnie od miejsca występowania. W praktyce okazało się jednak, że parametry te zmieniają się w zależności od rodzaju kredy. Dlatego przed wydobyciem na złożach wykonuje się kartowanie geologiczno-technologiczne, aby pozyskiwać materiał odpowiedniej jakości.
Kredę dzieli się według wytrzymałości. Wyróżnia się:
- kredę niskiej wytrzymałości,
- kredę mało wytrzymałą,
- kredę średniej wytrzymałości,
- kredę mocną i zwartą.
Najczęstsze pytania
Czy gęstości materiału kredy można używać do dokładnych obliczeń?
Wartości gęstości i masy materiału kredy w tym artykule są wartościami referencyjnymi. Nadają się do wstępnych szacunków, ale obliczenia projektowe, budowlane, produkcyjne i inne obliczenia krytyczne trzeba sprawdzać na podstawie norm, kart technicznych materiału albo wyników pomiarów.
Dlaczego rzeczywista masa materiału kredy może różnić się od tabeli?
Rzeczywista masa materiału kredy zależy od składu, wilgotności, temperatury, porowatości, wielkości frakcji, klasy materiału i warunków pomiaru. Dlatego rzeczywiste wartości mogą różnić się od średnich danych tabelarycznych.
Jak obliczyć masę materiału kredy na podstawie gęstości?
Do obliczenia orientacyjnego użyj wzoru: masa = gęstość x objętość. Jeśli gęstość materiału kredy jest podana w kg/m³, a objętość w m³, wynik będzie w kilogramach.