Ciężar właściwy kredy, jej właściwości i tabela obliczeń masy

W pracach budowlanych kreda jest stosowana dość często. Jest skałą węglanową, której skład w dużej mierze tworzy kalcyt, a w mniejszym stopniu domieszki dolomitu, substancji organogenicznych oraz piaszczystych cząstek ilastych. W czystej kredzie domieszki te stanowią zwykle mniej niż 5%.

Tabela ciężaru właściwego kredy

Kreda jest porowatą skałą węglanową, dlatego w obliczeniach praktycznych zwykle korzysta się z wartości referencyjnych, zamiast oceniać gęstość wyłącznie po wyglądzie materiału. Rzeczywista wartość zależy od wytrzymałości, porowatości, wilgotności i uziarnienia. Średni ciężar właściwy kredy wynosi od 1,4 do 2,7 g/cm³. Kreda niskiej wytrzymałości ma ciężar właściwy od 1,4 do 1,55 g/cm³, kreda mało wytrzymała około 1,8 g/cm³, kreda średniej wytrzymałości około 2,4 g/cm³, a kreda mocna i zwarta od 2,69 do 2,72 g/cm³.

Dla ułatwienia obliczeń ciężaru właściwego i gęstości nasypowej kredy poniżej przedstawiono tabelę z wartościami orientacyjnymi.

Właściwości kredy

Pod względem pochodzenia kreda należy do wapieni, które dzieli się na chemogeniczne, organogeniczne i okruchowe. Pod względem właściwości fizyczno-mechanicznych poszczególne odmiany mogą wyraźnie się różnić. Kreda, podobnie jak muszlowiec, należy do grupy wapieni organogenicznych.

Kreda jest białą, słabo scementowaną skałą. Większą część jej składu stanowi kalcyt, zwykle około 91-98,5%. Niektóre odmiany mogą zawierać proszkowy kalcyt o cząstkach mniejszych niż 0,01 mm oraz fragmenty bardzo drobnych muszli, których udział może dochodzić do około 60%.

Kreda jest wapieniem przejściowym między odmianami organogenicznymi i chemogenicznymi. Jej ciężar właściwy wynosi średnio od 1,4 do 2,72 g/cm³, a ciężar objętościowy około 1,51 g/cm³. Naturalna kreda może mieć wysoką wilgotność i porowatość: w niektórych danych referencyjnych podaje się około 32% wilgotności i 44% porowatości. W skali mineralogicznej kreda jest skałą miękką, ponieważ składa się głównie z kalcytu.

Naturalna kreda nie jest odporna na mróz. Po kilku cyklach zamarzania i rozmrażania rozpada się na liczne kawałki o wielkości od 1 do 3 mm. Czasami traktuje się to jako cechę korzystną, ponieważ w takim stanie materiał może dłużej działać przy neutralizacji gleby.

Rodzaje kredy

Dawniej uważano, że kreda jako masa skalna ma podobne właściwości fizyczne i skład chemiczny niezależnie od miejsca występowania. W praktyce okazało się jednak, że parametry te zmieniają się w zależności od rodzaju kredy. Dlatego przed wydobyciem na złożach wykonuje się kartowanie geologiczno-technologiczne, aby pozyskiwać materiał odpowiedniej jakości.

Kredę dzieli się według wytrzymałości. Wyróżnia się:

• kredę niskiej wytrzymałości,
• kredę mało wytrzymałą,
• kredę średniej wytrzymałości,
• kredę mocną i zwartą.