Ciężar właściwy polistyrenu i jego parametry użytkowe
Polistyren wytwarza się metodą polimeryzacji styrenu, stąd nazwa produktu końcowego. Styren, jako baza tworząca polistyren, jest bezbarwną cieczą nierozpuszczalną w wodzie i podatną tylko na działanie roztworów alkoholowych oraz eterowych. Do zalet tego rodzaju tworzywa można zaliczyć pełną odporność na wodę, znaczną odporność na czynniki chemiczne i przezroczystość.
Produkcja polistyrenu odbywa się kilkoma metodami:
- polimeryzacja czystych monomerów, czyli metoda formowania bloków;
- polimeryzacja w rozpuszczalnikach;
- polimeryzacja w emulsji wodnej.
Dzięki swoim właściwościom polistyren nadaje się do przetwarzania. Najpopularniejszą metodą jest odlewanie, które odbywa się pod ciśnieniem. W takim procesie wykorzystuje się polistyren proszkowy i granulowany.
Materiał ten jest szeroko stosowany w budownictwie. Najczęściej używa się go jako:
- kolorowej płytki okładzinowej do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności i stopniu zabrudzenia;
- porowatej płytki do izolacji cieplnej i akustycznej;
- farby lateksowej do wykańczania wnętrz;
- folii do izolacji przeciwwilgociowej;
- zamiennika szkła, ponieważ polistyren bardzo dobrze przepuszcza światło.
Parametry użytkowe polistyrenu
W zależności od metody produkcji wyróżnia się polistyren blokowy i emulsyjny. W zwykłych warunkach temperaturowych polistyreny mają sprężystą formę. Ciężar właściwy polistyrenu wynosi 1,05 g/cm³, podczas gdy ciężar właściwy styrenu, czyli składnika surowcowego, wynosi tylko 0,909 g/cm³.
| Materiał | Ciężar właściwy (g/cm³) |
| Polistyren | 1,05 |
| Składnik surowcowy polistyrenu | 0,909 |
Na podstawie tego wskaźnika można obliczyć masę 1 m³ polistyrenu: dla gęstego polistyrenu wynosi ona około 1050 kg. Po ogrzaniu do około 90-100 °C polistyren mięknie i staje się bardziej podatny na formowanie; jest to związane z przejściem szklistym materiału, a nie ze zwykłym topnieniem. Zdolność przepuszczania światła jest bardzo wysoka i dochodzi do 90% promieni słonecznych. Rozpuszczalniki eterowe, aromatyczne i część węglowodorowych mogą uszkadzać lub rozpuszczać polistyren, dlatego zgodność materiału z rozpuszczalnikami należy sprawdzać osobno. Istotną różnicą między polistyrenami wytwarzanymi różnymi metodami jest masa cząsteczkowa:
- Polistyren blokowy - masa cząsteczkowa 300000-500000.
- Przy użyciu emulsji wodnej - 70000-200000.
Wskaźnik ten ma duże znaczenie podczas eksploatacji. Polistyreny o niskiej masie cząsteczkowej będą kruche i mało wytrzymałe. Przy zakupie warto zwrócić uwagę na ten parametr: dla mocnego i trwałego materiału budowlanego powinien wynosić co najmniej 100000.
Metody produkcji polistyrenu
Najczęściej stosuje się ciągłą metodę formowania bloków oraz metodę emulsji wodnej. W pierwszej metodzie styren wlewa się do podgrzewanych form i zagęszcza, tworząc materiał o przezroczystej barwie i twardej formie. Końcowy materiał przyjmuje kształt pojemnika, w którym przebiegał proces utwardzania. Najczęściej jako pojemniki stosuje się podłużne prostokątne formy, czyli bloki. Przy takiej metodzie produkcji polistyren uzyskuje znaczną masę cząsteczkową w porównaniu z innymi metodami. Efekt ten jest możliwy dzięki stosowaniu niskich temperatur podczas ogrzewania surowca, od 30 do 40 °C.
W procesie produkcji polistyrenu innymi metodami temperatura może wahać się w granicach 60-90 °C. Ponadto do surowca dodaje się inicjator, czyli nadtlenek benzoilu, który może przyspieszyć proces utwardzania. Niestety ta metoda ma istotną wadę: możliwość powstawania pęknięć w polistyrenie.
Metoda produkcji polistyrenu za pomocą emulsji wodnej ma następujące zalety:
- produkt końcowy podczas formowania przyjmuje postać drobnego proszku;
- proces produkcji przebiega w krótkim czasie;
- po zakończeniu procesów produkcyjnych polistyren nie zawiera monomerów.
Najczęstsze pytania
Ile waży 1 m³ polistyrenu?
Dla gęstego polistyrenu o gęstości około 1,05 g/cm³ 1 m³ waży około 1050 kg. Polistyren ekspandowany waży znacznie mniej na metr sześcienny, ponieważ dużą część jego objętości zajmują zamknięte komórki z powietrzem.
Dlaczego masa polistyrenu litego i styropianu tak bardzo się różni?
Gęsty polistyren jest litym polimerem, a polistyren ekspandowany ma strukturę komórkową. Ze względu na dużą ilość powietrza płyty i bloki EPS ważą przy tej samej objętości znacznie mniej.
W jakiej temperaturze polistyren zaczyna mięknąć?
Typowy polistyren zaczyna wyraźnie mięknąć w okolicach 90-100 °C. Nie jest to to samo co topnienie, dlatego przy nagrzewaniu trzeba brać pod uwagę gatunek materiału i warunki użytkowania.