Sfera i obszar zastosowania amoniaku. Gdzie stosuje się amoniak

Jedną z najważniejszych substancji chemicznych stosowanych w różnych sferach działalności człowieka jest amoniak. Co roku produkuje się go w ogromnych ilościach, ponieważ jest potrzebny do wytwarzania nawozów, surowców chemicznych, czynników chłodniczych i innych produktów. W tym artykule omówiono, gdzie stosuje się amoniak i dlaczego pozostaje potrzebny w przemyśle.

Właściwości amoniaku

Właściwości fizyczne i chemiczne amoniaku decydują o jego zastosowaniu w różnych obszarach. Amoniak jest bezbarwnym gazem o ostrym, charakterystycznym zapachu. Substancja jest toksyczna: przy niebezpiecznym stężeniu i długotrwałym działaniu może wywoływać podrażnienie dróg oddechowych, obrzęki i uszkodzenia narządów.

Amoniak jest słabą zasadą. Reaguje z wodą i kwasami, tworząc sole amonowe. Na przykład reakcja bezwodnego amoniaku z kwasem azotowym pozwala otrzymać saletrę amonową, stosowaną do produkcji nawozów.

Amoniak jest reduktorem. Może redukować różne metale z ich tlenków. Reakcja amoniaku z tlenkiem miedzi pozwala otrzymać azot.

Różne sfery wykorzystania amoniaku

Mimo swojej toksyczności amoniak jest używany w bardzo różnych dziedzinach. Podstawowa część produkowanego amoniaku trafia do wytwarzania różnych produktów przemysłu chemicznego. Należą do nich:

• nawozy amoniakalne i amonowo-azotanowe, takie jak saletra amonowa i azotanowa, siarczan amonu, chlorek amonu i inne. Takie nawozy nadają się do różnych upraw rolniczych. Trzeba pamiętać, że nawożenie gleby podlega normom: nadmiar związków azotu może pogarszać jakość plonów i stan gleby.

• soda. Istnieje amoniakalna metoda otrzymywania sody kalcynowanej. Amoniak służy do nasycania solanki. Metoda ta jest aktywnie stosowana w przemysłowej produkcji sody.

• kwas azotowy. Do jego produkcji stosuje się syntetyczny amoniak. W przemyśle kwas azotowy otrzymuje się przez katalityczne utlenianie amoniaku.

• materiały wybuchowe. Azotan amonu jest obojętny na działanie mechaniczne, ale w określonych warunkach ma silne właściwości wybuchowe. Dlatego wykorzystuje się go do produkcji takich substancji. W rezultacie otrzymuje się amonity, czyli amoniakalne materiały wybuchowe.

• rozpuszczalnik. Amoniak w stanie ciekłym może być używany jako rozpuszczalnik różnych substancji organicznych i nieorganicznych.

• chłodnictwo. Amoniak stosuje się w przemysłowych instalacjach chłodniczych jako czynnik chłodniczy. Ma dobre właściwości termodynamiczne i niski potencjał tworzenia efektu cieplarnianego, ale ze względu na toksyczność takie systemy wymagają ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa.

• wodny roztwór amoniaku. Stosuje się go w medycynie i w gospodarstwie domowym. Substancja ta dobrze usuwa plamy z odzieży różnego pochodzenia, a także neutralizuje kwasy.

Zastosowanie amoniaku w medycynie

W medycynie i w domu używa się wodnego roztworu amoniaku, znanego jako amoniak do cucenia. Stosuje się go jako środek drażniący do krótkotrwałego wdychania przy omdleniach, a także w niektórych środkach zewnętrznych. Używanie roztworu amoniaku wewnętrznie albo do samoleczenia jest niebezpieczne: takie działania są możliwe wyłącznie na zalecenie specjalisty.

Warto pamiętać, że wysokie stężenie amoniaku jest niebezpieczne. Możliwe są podrażnienia błon śluzowych, oparzenia, obrzęki i ciężkie zatrucie. Dlatego amoniak i jego roztwory należy stosować wyłącznie zgodnie z przeznaczeniem i ostrożnie.