Arduvazın özgül ağırlığı, avantajları ve değer tablosu
Arduvaz, tabakalı kayaçların ayrılmasıyla elde edilen ve çatılarda kullanılan doğal bir malzemedir. Türkçede aynı ad, doğal taşın yanı sıra dalgalı veya düz asbestli çimento ve lifli çimento çatı levhaları için de kullanılabilir.
Levha biçimindeki ürünler yalnızca çatı kaplamasında değil, bazı cephe ve bitirme işlerinde de kullanılır. Dayanıklılık, uzun ömür ve görece düşük maliyet önemli avantajlarıdır; ancak ürünün bileşimi sağlık ve kullanım güvenliği açısından mutlaka bilinmelidir.
Arduvazın özgül ağırlık tablosu
Aşağıdaki 2,65–2,70 g/cm³ aralığı doğal arduvaz taşı için referans değerdir. Asbestli çimento ve modern lifli çimento levhaların ağırlığı ölçü, kalınlık, dalga geometrisi ve üretici verilerine göre hesaplanır.
Doğal arduvazın özgül ağırlığı ile 1 m³ hacminin yaklaşık ağırlığı şöyledir:
| Malzeme | Özgül ağırlık (g/cm³) | 1 m³ ağırlığı (kg) |
| Doğal arduvaz | 2,65–2,70 | 2.650–2.700 |
Arduvazın avantajları
Arduvaz ve çimento esaslı çatı levhalarının başlıca avantajları şunlardır:
- Yumuşak çatı kaplamalarına göre daha rijittir ve doğru döşendiğinde mekanik yüklere dayanır
- Güneş altında metal kaplamalar kadar hızlı ısınmaz
- Uzun hizmet ömrü sunabilir
- Çimento esaslı ürünler yanıcı değildir
- Uygun ekipmanla kesilebilir ve işlenebilir
- Metal gibi korozyona uğramaz
- Elektriksel iletkenliği düşüktür
- Yağmur ve dolu sırasında metal çatılara göre daha az gürültü çıkarır
- Ekonomik çatı seçeneklerinden biridir
- Hasarlı levhalar tek tek değiştirilebilir
Arduvazın dezavantajları
Malzemenin dikkate alınması gereken dezavantajları da vardır:
- Eski asbestli çimento levhalar kesilirken, delinirken veya sökülürken tehlikeli asbest tozu açığa çıkabilir
- Nemli ve gölgeli yüzeylerde zamanla yosun oluşabilir
- Taşıma ve montaj sırasında noktasal darbelerle kırılabilir
- Yoğun yerel ısı levhaları çatlatabileceği için baca çevresinde yangın güvenliği mesafeleri korunmalıdır
Arduvazdaki asbestin etkisi
Eski çatı levhalarında asbest bulunabilir. En büyük risk kesme, delme, kırma ve söküm sırasında lifli tozun havaya yayılmasıdır. Dünya Sağlık Örgütü asbest maruziyetini ciddi bir kanser riski olarak değerlendirir; Avrupa Birliği'nde asbest kullanımı 2005'ten beri yasaktır. Eski levhalara müdahale etmeden önce yerel mevzuat ve profesyonel söküm kuralları kontrol edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
1 m³ arduvaz kaç kg gelir?
Doğal arduvaz için 1 m³ ağırlık yaklaşık 2.650–2.700 kg'dır. Asbestli çimento veya lifli çimento levhalarda ise metreküp yerine levhanın ölçü ve kalınlığına göre parça ağırlığı kullanılır.
Arduvaz ağırlığı neden tek bir tablodan hesaplanamaz?
Arduvaz adı doğal taş, eski asbestli çimento levha ve modern lifli çimento ürünleri için kullanılabilir. Bileşim, kalınlık ve dalga biçimi farklı olduğundan gerçek ağırlık da değişir.
Eski asbestli çimento levhalar neden tehlikelidir?
Kesme, delme, sökme veya kırılma sırasında asbest lifleri içeren toz havaya karışabilir. Bu işlemler yerel mevzuata ve asbest güvenliği kurallarına uygun yapılmalıdır.