Ciężar właściwy próchnicy i kompostu: masa 1 m³
Pojęcie „rolnictwo ekologiczne” coraz częściej pojawia się w materiałach poświęconych agrotechnice. Oznacza rezygnację z nawozów chemicznych i stosowanie wyłącznie nawozów organicznych, z których jedną z najcenniejszych jest próchnica.
Próchnica to sypka, jednorodna, luźna masa brązowego koloru o ziemistym zapachu, bez zapachu amoniaku, otrzymywana po zakończeniu procesu rozkładu obornika. Przygotowanie obornika trwa w naturalnych warunkach od półtora do dwóch lat. Gdy proces rozkładu się zakończy, masa 1 m³ próchnicy lub kompostu wynosi 500-800 kg.
Tabela ciężaru właściwego próchnicy (kompostu)
| Gęstość próchnicy (kompostu) (g/cm³) | Ciężar właściwy próchnicy (kg/m³) | Ile ton w 1 m³ próchnicy |
|---|---|---|
| 0,5-0,8 | 500-800 | 0,5-0,8 |
Dlaczego próchnica (kompost) jest pożyteczna?
Próchnica nie zawiera obcych substancji chemicznych, powstaje wyłącznie w wyniku naturalnych procesów i pracy mikroorganizmów. Jest pełna substancji pożytecznych dla roślin, które stymulują rozwój i owocowanie, poprawiają walory smakowe warzyw korzeniowych i zieleniny. Bardzo dobrze wchłania i zatrzymuje wilgoć, nie tworząc kapilar wyciągających ją z gleby. Cząstki próchnicy pozostają sprężyste i „puszyste”, ponieważ zachowują się między nimi szczeliny powietrzne. Dodanie próchnicy do ubogich gleb piaszczystych i gliniastych pomaga wielokrotnie poprawić ich skład chemiczny i właściwości fizyczne.
Próchnicę zaleca się stosować jako ściółkę. Gleba pod takim okryciem wolniej się nagrzewa i ochładza, mniej oddaje wilgoć, a w jej górnych warstwach na poziomie korzeni roślin ogrodowych osiedlają się dżdżownice i pożyteczne mikroorganizmy, dostarczając roślinom składników odżywczych. W upale ściółka z próchnicy nie przegrzewa się i nie parzy szyjki korzeniowej, dzięki czemu pomaga zapobiegać zakażeniu roślin patogenami.
Po podlewaniu lub deszczu składniki odżywcze próchnicy (kompostu) stopniowo trafiają bezpośrednio do strefy korzeniowej. Jako część podłoża próchnicę (kompost) stosuje się przy uprawie rozsady.
Warto zaznaczyć, że próchnica (kompost) może mieć różne właściwości i nasycenie określonymi substancjami, a także różnie wpływać na rośliny i glebę. Wskaźniki te zależą od tego, z jakiego obornika przygotowuje się próchnicę. Używa się obornika krowiego, końskiego, obornika drobnego bydła oraz ptasich odchodów. Ważnymi składnikami są pasze, którymi żywiły się zwierzęta, oraz ściółka. To właśnie ściółka odgrywa dużą rolę w rozkładzie obornika. Słoma i torf wchłaniają wilgoć, zatrzymują związki azotowe i zapobiegają powstawaniu lotnego amoniaku.
Przygotowanie próchnicy (kompostu)
W naturalnych warunkach na pryzmie obornika albo w specjalnych skrzyniach obornik zebrany ze ściółką stanie się próchnicą po 1,5-2 latach. Gotowość określa się wizualnie, a objętość zmniejsza się wtedy 2-3 razy. Jeśli odchody zwierząt zbiera się bez ściółki albo jest jej mało, trzeba układać je w skrzyniach warstwami ze słomą lub torfem. Z góry warto przykryć je papą albo folią, aby deszcze nie wymywały pożytecznych substancji. Do pobudzenia gnicia trzeba zwilżać i przerzucać masę widłami. Skrzynia na próchnicę powinna mieć otwory do dostępu powietrza i odpływu nadmiaru wilgoci.
Jeśli nawozu potrzeba niewiele, można kupić go paczkowanego w specjalistycznych sklepach. Masa próchnicy (kompostu) w worku może być różna i waha się od 10 do 70 kg. Cena naturalnych nawozów paczkowanych jest znacznie wyższa niż sypkich. Jeśli chcesz zaoszczędzić, można kupić świeży obornik bezpośrednio w gospodarstwach hodowlanych i samodzielnie przygotować próchnicę na działce.
Najczęstsze pytania
Czy gęstości materiału próchnicy i kompostu można używać do dokładnych obliczeń?
Wartości gęstości i masy materiału próchnicy i kompostu w tym artykule są wartościami referencyjnymi. Nadają się do wstępnych szacunków, ale obliczenia projektowe, budowlane, produkcyjne i inne obliczenia krytyczne trzeba sprawdzać na podstawie norm, kart technicznych materiału albo wyników pomiarów.
Dlaczego rzeczywista masa materiału próchnicy i kompostu może różnić się od tabeli?
Rzeczywista masa materiału próchnicy i kompostu zależy od składu, wilgotności, temperatury, porowatości, wielkości frakcji, klasy materiału i warunków pomiaru. Dlatego rzeczywiste wartości mogą różnić się od średnich danych tabelarycznych.
Jak obliczyć masę materiału próchnicy i kompostu na podstawie gęstości?
Do obliczenia orientacyjnego użyj wzoru: masa = gęstość x objętość. Jeśli gęstość materiału próchnicy i kompostu jest podana w kg/m³, a objętość w m³, wynik będzie w kilogramach.