Ciężar właściwy mułu: masa 1 m³ według stanu

Muł to substancja powstająca na dnie stojących zbiorników wodnych albo w korytach wód płynących. Jest mieszaniną bardzo drobnych cząstek pochodzenia organicznego i mineralnego. Średnia ilość frakcji mułowych mniejszych niż 0,01 mm dochodzi do 50% całkowitej masy.

W warunkach naturalnych ten drobnoziarnisty materiał znajduje się w stanie lepkim i płynnym. Leżąc na dnie zbiorników wodnych, takich jak morza lub jeziora, muł może składać się z cząstek rozpadających się skał oraz stałych szczątków organizmów żyjących w tych wodach. W zależności od głównych składników nasycających muł wyróżnia się następujące typy:

• muły wapienne, terygeniczne, aleurytowe i pelitowe;

• muły okrzemkowe, radiolariowe, pteropodowe i globigerinowe.

Istnieją także muły nasycone szczątkami pochodzenia wulkanicznego albo osadami gnilnymi powstałymi w wyniku rozkładu dużej ilości materii organicznej. Substancja ta, sapropel, powoduje aktywne wydzielanie siarkowodoru.

Ile waży muł?

Pytanie o masę mułu pojawia się podczas prac budowlanych, transportu gruntu dennego, obliczania masy osadów mułowych, określania gęstości sapropelu i innych zadań technicznych.

Średni ciężar właściwy osadu mułowego przyjmuje się jako 1,6 t/m³. W zależności od rodzaju mułu i jego stanu fizycznego, suchego lub mokrego, gęstość odpowiednio się zmienia. Muł w stanie naturalnym i masa luźnego sapropelu mają różne wartości gęstości. Dane pokazano w tabeli.

Zastosowanie mułu

Człowiek nauczył się wykorzystywać muł do swoich potrzeb. Jako początkowy etap, przez który przechodzą związane skały osadowe, muł może być używany do produkcji ekstraktów mineralnych dla zwierząt oraz jako nawóz glebowy w rolnictwie.

Sapropel jeziorny uważa się za najlepszy do poprawiania jakości gleby. Zawiera wiele użytecznych substancji organicznych i minerałów. Aktywnie stymuluje wzrost i rozwój roślin, a także jest naturalnym środkiem antyseptycznym.

Muł bywa rozpatrywany jako surowiec organiczno-mineralny do nawozów, ale nie należy stosować go w ogrodzie bez analizy składu i oceny sanitarnej. W osadach dennych mogą gromadzić się metale ciężkie, produkty ropopochodne, patogeny i nadmiar soli. Jeśli materiał trafia do kompostu, potrzebne są właściwe dojrzewanie, kontrola pochodzenia i przestrzeganie norm agrotechnicznych; samo dodanie mułu nie gwarantuje zaniku ryzyka zakażenia.

Niektóre typy mułu i osadów dennych stosuje się jako składnik borowin leczniczych w praktyce sanatoryjnej. Zwykle wykorzystuje się osady ze słonych jezior, które przeszły kontrolę składu i bezpieczeństwa. Mułu nie należy stosować samodzielnie do celów medycznych: właściwości takich materiałów zależą od pochodzenia, składu i stanu sanitarnego.