Kromit cevherinin özgül ağırlığı: yoğunluğu ve 1 m³ ağırlığı
Kromit cevheri, endüstriyel derişimde krom içeren doğal mineral ham maddelere verilen addır. Bu cevherlerin temelini genellikle kromit ve bileşimce yakın türlerin bulunduğu krom spinel grubu mineralleri oluşturur. Çok sayıda doğal krom bileşiği bilinmekle birlikte yalnızca krom oranı ekonomik çıkarma ve işlemeye yeterli olan ham maddeler endüstriyel cevher kabul edilir.
Bileşime göre şu türler ayrılır:
-
Doğada saf hâlde seyrek bulunan kromit, FeCr₂O₄; krom oranı %46’dan fazladır.
-
Alümokromit, Fe(Cr,Al)₂O₄; krom oranı %37’den fazladır.
-
Magnezyokromit, (Mg,Fe)Cr₂O₄; krom oranı %42’den fazladır.
-
Krom pikotit, (Mg,Fe)(Cr,Al)₂O₄; krom oranı %33’ten fazladır.
Bu grupların kimyasal bileşimi homojen değildir ve Cr₂O₃ miktarı büyük ölçüde değişebilir. Bu bileşiğin yüzdesine göre kromit cevherleri şu sınıflara ayrılır:
-
%40’tan az,
-
%40-45,
-
%45-50,
-
%50’den fazla.
Kromit cevherlerinin özgül ağırlığı
Kromit cevherlerinin yoğunluğu bileşime ve sınıfa bağlıdır. Düşük sınıflı cevherlerde yaklaşık 3,8-4,0 g/cm³, yüksek sınıflı cevherlerde ise yaklaşık 4,3-4,6 g/cm³ olabilir. Bazı krom spinellerinin yoğunluğu 5 g/cm³ ve üzerine ulaşabilir.
Kromit cevherleri ferrokrom ve diğer ferroalyajların, krom bileşiklerinin, refrakter malzemelerin, pigmentlerin ve bazı kimyasal ürünlerin üretiminde kullanılır.
Kromit
Kahverengi tonlu demir siyahı renginde, krom içeren bir mineraldir. Metalik parlaklığa ve zayıf manyetik özelliklere sahiptir.
Magmatik kökenlidir; serpantin, serpantinit ve başka demir-magnezyum silikatlarıyla birlikte bulunur. Güney Afrika, Kazakistan, Hindistan ve başka ülkelerde büyük endüstriyel yatakları işletilir.
Yoğunluğu 4,5-4,8 g/cm³, sertliği 5,5’tir.
Alümokromit
Siyah renkli ve taneli yapılı krom mineralidir; ince kırıklarında kırmızımsı ışık geçirir. Oksit grubundadır; demir ve manganez monoksitleri, alüminyum ve demir oksitleri ile nikel, titanyum, vanadyum ve başka elementler içerir. Metalik-yağlı parlaklığa, düzensiz kırılmaya ve kahverengi çizgiye sahiptir.
Özgül ağırlığı 4,5-4,8 g/cm³, sertliği 5,8-6’dır.
Krom pikotit
Kahverengimsi siyah renkli, taneli ve daha seyrek olarak kristal biçimli; kahverengi çizgili, metalik veya yağlı parlaklıklı bir mineraldir. Kırılması düzensizdir ve kırılgandır. Kristalleri oktahedral olabilir. Yataklarda sıkça serpantin ve serpantinitlerle birlikte bulunur.
Yoğunluğu 4,5-4,8 g/cm³, sertliği 5,5-7,5’tir.
Magnezyokromit
Görünüşü diğer krom spinellerinden pek farklı değildir; ancak çizgi rengi yukarıdaki minerallerdeki gibi kahverengimsi değil, koyu kahverengidir.
Özgül ağırlığı 4,2-5,1 g/cm³, sertliği 5,5-7’dir.
Kromit cevherinin özgül ağırlık ve yoğunluk tablosu
| Mineral adı | Kimyasal formülü | Yoğunluk (g/cm³) | Özgül ağırlık (kg/m³) | Kromit cevheri ağırlığı (t/m³) |
|---|---|---|---|---|
| Kromit | FeCr₂O₄ | 4,5-4,8 | 4500-4800 | 4,5-4,8 |
| Alümokromit | Fe(Cr,Al)₂O₄ | 4,5-4,8 | 4500-4800 | 4,5-4,8 |
| Krom pikotit | (Mg,Fe)(Cr,Al)₂O₄ | 4,5-4,8 | 4500-4800 | 4,5-4,8 |
| Magnezyokromit | (Mg,Fe)Cr₂O₄ | 4,2-5,1 | 4200-5100 | 4,2-5,1 |
Kromit cevherleri yalnızca krom kaynağı olarak değil, refrakter malzeme ham maddesi olarak da değerlidir. Isıtma sırasındaki davranışları mineral bileşimine, MgO, Al₂O₃, FeO, Cr₂O₃ ve katkı miktarına bağlı olduğundan teknolojik hesaplamalarda ilgili parti veya laboratuvar analizi verileri kullanılır.
Kromit cevheri için tek bir evrensel erime sıcaklığı vermek doğru değildir; saf bir madde değil, doğal krom spinelleri ve eşlik eden mineraller karışımıdır. Pratik hesaplamalarda yoğunluk, Cr₂O₃ oranı, refrakterlik, tane dağılımı ve üretim koşulları daha önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
1 m³ kromit cevheri kaç kilogramdır?
Ağırlık cevherin bileşimine ve sınıfına bağlıdır. Düşük sınıflı cevherlerde yaklaşık 3,8-4,0 g/cm³ alınır; daha yoğun kromitlerde değer daha yüksek olabilir.
Kromit cevherinin yoğunluğu neden değişir?
Kromit cevherleri farklı krom spinelleri ile demir, magnezyum, alüminyum ve başka element katkıları içerdiğinden yoğunlukları değişir.
Kromit cevherleri nerelerde kullanılır?
Krom, ferroalyaj, refrakter malzeme, kimyasal bileşik ve pigment üretiminde kullanılır.