Kabuk taşının özgül ağırlığı: yoğunluk ve taş ağırlığı
Kabuk taşı, deniz canlılarının kabuk ve iskelet kalıntılarından oluşmuş tortul bir kireçtaşıdır. Temel bileşeni kalsiyum karbonattır.
Başlıca yataklar tarih öncesi denizlerin bulunduğu bölgelerde oluşmuştur. Sular çekildikten sonra deniz tabanında milyonlarca yıl biriken organik kalıntılar doğal koşullar altında sıkışarak taşa dönüşmüştür.
Kabuk taşının özellikleri
Farklı ocaklardan çıkan ürünlerin temel kimyasal yapısı benzer olsa da yoğunluk, gözeneklilik ve katkı oranları belirgin biçimde değişebilir.
Kabuk taşının ağırlık, yoğunluk ve kimyasal bileşim tablosu
| Renge göre taş türü | Kimyasal bileşim (%) | Yoğunluk (g/cm³) | Hacim ağırlığı (kg/m³) | ||
|---|---|---|---|---|---|
| CaCO3 | MgCO3 | Çözünmeyen kalıntı | |||
| Sarı ve sarımsı gri | 90–95 | 3–8 | 2 | 0,8–2,3 | 800–2.300 |
| Yeşilimsi sarı-gri, hafif marnlı | 84–85 | 5–6 | 10 | 0,8–2,3 | 800–2.300 |
| Sarı-gri, hafif kumlu | 85–90 | 3–5 | 5–6 | 0,8–2,3 | 800–2.300 |
Kabuk taşının yapı malzemesi olarak tercih edilmesi doğal dokusu, ısı yalıtımı ve erişilebilirliğiyle ilişkilidir. Gözenekliliğe göre üç sınıf öne çıkar:
-
M15: çok gözenekli, hafif ve düşük dayanımlı açık sarı taştır. Garaj, müştemilat, hamam ve çit gibi düşük katlı yapılarda kullanılır.
-
M25: daha az gözenekli ve daha dayanıklı, yaygın bir yapı sınıfıdır. Kesin taşıma kapasitesi ürün deneyleri ve projeyle doğrulanmalıdır.
-
M35: en yoğun ve dayanıklı sınıftır. Düşük gözeneklilik ağırlığı artırır. Uygun nem korumasıyla dış cephede, alçak yapılarda, temel ve bodrum uygulamalarında kullanılabilir.
Çıkarma ve kullanım
Kabuk taşı ocakta jeolojik tabakaların makinelerle bloklar hâlinde kesilmesiyle çıkarılır. Aynı yatak içinde bile görünüm değişebilir. Kolay kesilip işlenir; yüzeyi kesilmiş, taşlanmış veya hafif pürüzlü bırakılabilir.
Başlıca avantajları:
-
görece düşük blok ağırlığı,
-
uygun maliyet,
-
doğal ve özgün doku,
-
kolay işleme ve montaj,
-
gözenekli yüzey sayesinde iyi harç aderansı,
-
düşük ısı iletkenliği,
-
doğru nem korumasında iyi ses yalıtımı ve donma dayanımı,
-
yaygın harç ve kaplamalarla uyumluluk.
Kabuk taşı alçak yapılarda, iç ve dış kaplamada; bahçe duvarı, istinat duvarı, grot ve çeşme gibi peyzaj öğelerinde kullanılır. Hidrofobik koruma uygulanmış cilalı karolar dekoratif kaplama olarak değerlendirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kabuk taşının yoğunluğu neye bağlıdır?
Yoğunluk; gözeneklilik, taş sınıfı, ocak ve nem oranına bağlıdır. Daha gözenekli kabuk taşı genellikle daha hafif, ancak daha düşük dayanımlıdır.
İnşaatta ortalama yoğunluk kullanılabilir mi?
Ortalama değer yalnız ön hesap içindir. Taşıyıcı yapılarda blok sınıfı, gerçek yoğunluk ve proje koşulları dikkate alınmalıdır.
Farklı renkte kabuk taşları neden farklı ağırlıktadır?
Renk, taşın katkılarına ve jeolojik yapısına bağlıdır. Bu bileşenler gözeneklilikle birlikte yoğunluğu ve kütleyi etkiler.