Berat tentu seramik. Berat pelbagai jenis seramik

Objek pertama daripada tanah liat yang dibakar bertarikh antara milenium ke-25 hingga ke-29 SM. Para saintis berpendapat bahawa pada zaman itu, nenek moyang manusia menghasilkan bahan buatan pertama selepas beralih kepada cara hidup menetap. Roda tembikar pula hanya dicipta pada milenium ketiga sebelum Masihi, sekali gus memudahkan proses teknologi dengan ketara.

Setiap negara mempunyai resipi tersendiri yang unik untuk menghasilkan seramik. Seiring perkembangan tamadun manusia, komposisi dan kaedah pembuatan produk turut dipertingkat. Tukang bukan sahaja menerapkan corak asas pada hasil kerja mereka melalui ukiran, malah mencipta corak lukisan yang unik dan menggunakan pelbagai jenis salutan.

Pada masa kini, seramik lazimnya merujuk kepada produk daripada tanah liat dan beberapa bahan bukan organik lain (diatomit, tripoli dan sebagainya), dengan penambahan bahan tambah mineral, yang telah melalui rawatan haba.

Jenis seramik

Sejak dahulu lagi, jenis utama seramik yang digunakan untuk menghasilkan barangan seni ialah:

• Terakota – tanah liat kuning atau merah yang dibakar tanpa salutan glis; jasad produk ini berliang.
• Seramik tembikar – produk tanah liat yang dibakar di dalam relau dan disalut glis lut sinar; jasad produk ini berliang.
• Majolika – seramik yang berasal dari Pulau Mallorca, mempunyai jasad berliang kasar dan sering dihiasi dengan corak timbul. Dihasilkan daripada tanah liat putih atau berwarna, majolika disalut sebahagiannya dengan glis berwarna pastel.
• Faians – hasil ciptaan tukang Itali, iaitu seramik tanah liat putih dengan jasad halus berliang, disalut glis tidak berwarna dan tidak lut cahaya.
• Porselin – sejenis seramik yang unik. Jasadnya yang putih, nipis dan separa lut cahaya tidak telap air. Bahan pengeluarannya ialah kaolin, tanah liat refraktori plastik, feldspar dan kuarza.

Seramik digunakan secara meluas dalam pengeluaran bahan binaan dan kemasan. Seramik berliang dengan kadar penyerapan lembapan 8–10% adalah legap dan melalukan air apabila dikenakan tekanan. Pelbagai produk dinding dan bumbung, paip saliran dan sebagainya dihasilkan daripada bahan ini. Bata muka dan jubin serta produk faians sanitari binaan dihasilkan daripada seramik berliang berglis.

Bata klinker, jubin lantai, porselin sanitari binaan dan separa porselin dihasilkan daripada seramik dengan jasad tervitrifikasi (tanpa liang). Penyerapan air seramik jenis ini ialah antara 3 hingga 10%. Salutan berkaca tambahan (glis) mengurangkan kadar penyerapan air.

Bata binaan biasa dan genting bumbung seramik tergolong dalam kategori seramik kasar. Bahan ini mempunyai struktur berbutir kasar. Seramik halus pula merangkumi jubin muka berglis, bata tahan asid dan produk porselin.

Jadual berat pelbagai jenis seramik (g/cm³)

Seramik juga dikelaskan mengikut fungsi strukturnya:

• dinding (bata, panel dan sebagainya),
• bumbung (genting),
• lantai antara tingkat (rasuk, batu, panel),
• agregat untuk campuran konkrit (tanah liat kembang),
• komponen pelapisan (jubin lantai dan dinding, hiasan),
• saliran dan pembetungan (paip, bata jalan),
• sanitari (mangkuk tandas, singki, tab mandi),
• produk tahan asid dan tahan haba: bata, jubin dan bahan lain.

Berat tentu seramik bergantung pada ketumpatan jasadnya. Oleh itu, terdapat konsep ketumpatan sebenar dan ketumpatan purata. Ketumpatan sebenar ialah jisim bahan tanpa liang, manakala ketumpatan purata ialah jisim dalam keadaan semula jadinya, termasuk liang dan rongga.