Ciężar właściwy ceramiki. Masa różnych rodzajów ceramiki

Pierwsze przedmioty z wypalonej gliny datuje się na 25-29 tysięcy lat p.n.e. Uważa się, że już wtedy ludzie stworzyli jeden z pierwszych sztucznych materiałów, przechodząc do bardziej osiadłego trybu życia. Dopiero w trzecim tysiącleciu p.n.e. wynaleziono koło garncarskie, które znacznie uprościło proces technologiczny.

W różnych krajach istniały własne receptury produkcji ceramiki. Wraz z rozwojem rzemiosła udoskonalano składy mas ceramicznych i metody wytwarzania wyrobów. Z czasem zaczęto nie tylko wykonywać proste nacięcia i wzory, ale także stosować złożone dekoracje oraz różne rodzaje powłok.

Obecnie ceramiką nazywa się wyroby z gliny i niektórych innych materiałów nieorganicznych, takich jak diatomity i treple, z dodatkiem składników mineralnych, które zostały poddane obróbce cieplnej.

Rodzaje ceramiki

Do podstawowych rodzajów ceramiki wykorzystywanych od dawna do produkcji wyrobów artystycznych należą:

• Terakota - wypalona żółta albo czerwona glina bez szkliwa; czerep takiego wyrobu jest porowaty.
• Ceramika garncarska - wyroby z gliny wypalane w piecu i pokrywane przezroczystym szkliwem; czerep jest porowaty.
• Majolika - ceramika o gruboporowatym czerepie, często z reliefową dekoracją. Wykonywana z białej albo kolorowej gliny i częściowo pokrywana szkliwem w pastelowych odcieniach.
• Fajans - ceramika z białej gliny o bardzo drobnym porowatym czerepie, pokrywana bezbarwnym szkliwem i zwykle nieprzeświecająca.
• Porcelana - szczególny rodzaj ceramiki. Ma cienki, półprzezroczysty, biały czerep nieprzepuszczający wody. Do jej produkcji stosuje się kaolin, glinę ogniotrwałą plastyczną, skaleń i kwarc.

Ceramika jest szeroko wykorzystywana do produkcji materiałów budowlanych i wykończeniowych. Ceramika porowata o nasiąkliwości 8-10% jest nieprzezroczysta i pod wpływem ciśnienia może przepuszczać wodę. Wytwarza się z niej różne elementy ścienne i dachowe, rury drenarskie oraz inne wyroby. Cegłę licową, płytki oraz sanitarne wyroby fajansowe produkuje się z porowatej ceramiki szkliwionej.

Cegły klinkierowe, płytki podłogowe, porcelanę sanitarną i półporcelanę produkuje się z ceramiki o spieczonym czerepie, czyli bez porów. Nasiąkliwość takiej ceramiki wynosi zwykle od 3 do 10%. Dodatkowe powłoki szkliwione zmniejszają stopień wchłaniania wody.

Zwykła cegła budowlana i dachówka ceramiczna należą do ceramiki grubej. Materiał ma strukturę gruboziarnistą. Ceramika cienka obejmuje między innymi szkliwione płytki okładzinowe, cegłę kwasoodporną i wyroby porcelanowe.

Tabela masy różnych rodzajów ceramiki (g/cm³)

Ceramikę klasyfikuje się również według przeznaczenia konstrukcyjnego:

• ścienna, na przykład cegły i panele,
• dachowa, na przykład dachówka,
• stropowa, na przykład belki, kamienie i panele,
• kruszywa do mieszanek betonowych, na przykład keramzyt,
• elementy okładzinowe, na przykład płytki podłogowe i ścienne oraz dekor,
• drenażowa i kanalizacyjna, na przykład rury i cegły drogowe,
• sanitarna, na przykład miski ustępowe, umywalki i wanny,
• kwasoodporna i żaroodporna, na przykład cegły, płytki i inne materiały.

Ciężar właściwy ceramiki zależy od gęstości czerepu. Rozróżnia się gęstość rzeczywistą i średnią. Gęstość rzeczywista oznacza masę substancji bez porów, natomiast średnia określa materiał w stanie naturalnym, z porami i pustkami.