Berat tentu minyak bahan api: ketumpatan dan berat 1 m³

Minyak bahan api ialah produk petroleum gelap dan likat yang diperoleh sebagai sisa pemprosesan petroleum atau melalui pemprosesan sekunder pecahan petroleum. Ia digunakan sebagai bahan api untuk rumah dandang, relau industri, loji tenaga dan sistem kapal.

Istilah “berat tentu minyak bahan api” sering digunakan dalam carian umum, walaupun jadual biasanya memberikan ketumpatan dalam g/cm³ atau kg/m³. Nilai inilah yang penting dalam pengiraan praktikal kerana ia menunjukkan berat 1 m³ minyak bahan api pada suhu tertentu.

Jadual ketumpatan dan berat minyak bahan api

Ketumpatan minyak bahan api bergantung pada gred, komposisi, kandungan air dan suhu. Ketumpatan berkurang apabila dipanaskan dan meningkat apabila disejukkan. Julat 0,89–1,01 g/cm³ boleh digunakan untuk pengiraan anggaran.

Untuk pengiraan tepat, gunakan sijil mutu kelompok tertentu. Ketumpatan pelbagai jenis bahan api relau dan kapal boleh berbeza dengan ketara. Bagi sesetengah gred, piawaian mungkin tidak menetapkan had ketumpatan tetapi masih mewajibkan nilainya ditentukan.

Cara mengira jisim minyak bahan api

Jisim minyak bahan api dikira menggunakan formula:

jisim = isipadu × ketumpatan

Jika ketumpatan minyak bahan api diambil sebagai 950 kg/m³, berat 5 m³ ialah:

5 × 950 = 4750 kg

Ini bermakna 5 m³ minyak bahan api tersebut mempunyai jisim kira-kira 4,75 t.

Berat tentu dan ketumpatan minyak bahan api

Secara teknikal, berat tentu ialah berat per unit isipadu dan dikira daripada ketumpatan: γ = ρ × g, dengan ρ sebagai ketumpatan dan g sebagai pecutan graviti, kira-kira 9,81 m/s². Dalam sistem SI, berat tentu dinyatakan dalam N/m³.

Dalam pengiraan pembinaan dan kegunaan harian, “berat tentu minyak bahan api” biasanya bermaksud ketumpatan atau jisim 1 m³. Oleh itu, pembelian, penyimpanan dan pengangkutan lazimnya menggunakan nilai dalam kg/m³ atau t/m³.

Faktor yang mempengaruhi ketumpatan minyak bahan api

Ketumpatan dan berat minyak bahan api dipengaruhi oleh:

• gred dan komposisi bahan api;
• suhu pengukuran;
• kandungan air dan bendasing mekanikal;
• kadar pecahan sisa berat;
• keadaan penyimpanan dan pemanasan.

Bagi peralatan, bukan sahaja ketumpatan yang penting tetapi juga kelikatan, takat kilat serta kandungan sulfur, air dan abu. Bahan api yang tidak sesuai boleh menjejaskan pengabusan, pembakaran dan operasi dandang, penunu atau sistem kapal.