Soortelijk gewicht van stof. Tabel met stofgewicht per soort

Bij het schoonmaken vragen we ons vaak af waar al dat stof vandaan komt. Dicht gesloten ramen en deuren beschermen niet volledig tegen een stoflaag op meubels, vloer en gordijnen. Stofzuigen en nat reinigen geven slechts tijdelijk effect, en na korte tijd ligt er weer stof op dezelfde plaatsen.

Vooral bewoners van steppegebieden met sterke wind en bewoners van industriesteden hebben veel last van stof. Een grote hoeveelheid stof zweeft voortdurend in de lucht en wordt ingeademd. Het zet zich als een dichte laag af, en regelmatige schoonmaak blijft de enige praktische oplossing.

Waar komt stof vandaan?

Stof bestaat uit microdeeltjes van minerale en organische oorsprong met een diameter van maximaal 0,1 mm. Alles wat groter is, wordt meestal als zand beschouwd.

Al het stof op onze planeet kan voorwaardelijk in twee categorieën worden verdeeld:

• Stof van natuurlijke oorsprong. Daartoe behoren bodemdeeltjes die door wind worden verspreid, resten van as, deeltjes van verdampte zouten uit zeeën en oceanen, fijne deeltjes uit woestijngebieden en organische resten zoals epitheel, pollen en afbraakproducten van organisch materiaal. Deze categorie vormt ongeveer 70% van alle stof.
• De overige 30% is stof dat ontstaat door menselijke activiteit, bijvoorbeeld kolenindustrie, chemische productie, maalderijen en andere industrieën. Metallurgisch stof wordt beschouwd als een van de gevaarlijkste soorten voor mens en milieu.

Volgens onderzoeken is ongeveer een kwart van huisstof moeilijk te identificeren. Het grootste deel, 34-35%, bestaat uit minerale deeltjes. Pollen vormen 7-8%, as-, roet- en verbrandingsdeeltjes ongeveer 3%, epitheeldeeltjes 15-20%, en de rest bestaat uit textiel- en andere materiaaldeeltjes.

Hoeveel weegt stof?

Gemiddeld zetten zich per week ongeveer 8000 stofdeeltjes per cm² oppervlak af. Ze kunnen verschillende vorm en samenstelling hebben, zweven in de lucht en zakken geleidelijk neer. De samenstelling beïnvloedt het gewicht van stof en dus de snelheid waarmee het bezinkt. Hoe hoger het soortelijk gewicht, hoe sneller stof op oppervlakken terechtkomt.

Soortelijk gewicht wordt meestal gemeten in kilogram per kubieke meter. Voor stof zegt deze grootheid niet altijd veel. Daarom is het handig om het gewicht of de dichtheid van stof in gram per kubieke centimeter te bekijken. Voor industrieel stof kunnen waarden in t/m³ nodig zijn.

De tabel bevat gemiddelde waarden voor huisstof en enkele soorten industrieel stof.

Tabel met stofgewicht per soort

Schadelijkheid van stof

De hygiënische beoordeling van stofschade voor het menselijk lichaam wordt bepaald door samenstelling en concentratie in de lucht. Elke soort stof vormt een mogelijke bedreiging, omdat deeltjes op huid en slijmvliezen terechtkomen, reacties aangaan en natuurlijke reinigingsprocessen hinderen.

Stof kan irritatie en allergische reacties veroorzaken. Harde deeltjes van metallurgisch stof kunnen zich als schuurmiddel gedragen. Chemische insluitsels kunnen toxisch op lichaamscellen werken, oplossen in lichaamsvloeistoffen zoals bloed en lymfe, zich door organen verspreiden, vergiftiging veroorzaken en weefsels aantasten. Huisstof bevat ook huisstofmijten en ziekteverwekkende micro-organismen die de gezondheid negatief kunnen beïnvloeden.