Külün özgül ağırlığı: odun ve kömür külü

Temiz odun veya bitki külü toprağın bazı özelliklerini iyileştirip endüstriyel gübre olmadan bitkilere mineral sağlayabilir. Kullanımdan önce toprağın asitliği ve bileşimi, bitkilerin ihtiyacı ve külün kaynağı bilinmelidir. Çöp, plastik, boyalı ahşap ve kirli yakıt külü bahçede kullanılmamalıdır.

Odun külü ile kömür külü arasındaki fark nedir?

Bahçıvanlar külü sıkça karma gübre olarak kullanır; ancak yakılan madde kimyasal bileşimi değiştirir. Çöp, plastik ve diğer atıkların külü yararsız olmanın ötesinde bitkilere ciddi zarar verebilir. Odun ve bitki kalıntısı külünde hemen hemen hiç klor bulunmaz; patates ve üzümsü meyveler için yararlı olan bu kül şu maddeleri içerir:

• potasyum,

• fosfor,

• magnezyum,

• kalsiyum,

• demir,

• kükürt,

• çinko ve diğerleri.

Potasyum ve fosfor bitkilerin kolay emebileceği biçimdedir; toprak derin sürülmeden önce serpilebilir veya ekim çukuruna eklenebilir. Bu yalnızca odun ve ayçiçeği, patates sapı ve tahıl gibi bitki kalıntısı külleri için geçerlidir.

Kömür külü potasyum ve fosfor bakımından daha fakirdir, fakat silisyum ve kalsiyum bileşikleri içerebilir. Bileşim kömüre ve yanma koşullarına bağlıdır ve istenmeyen maddeler bulunabilir; kaynağı ve bileşimi bilinmeden bahçede kullanılmamalıdır. Kükürt toprağı asitleştirebileceği için asitli ve hafif kumlu topraklara uygulanmaz.

Ne kadar kül eklenmelidir?

Gübre, toprak ve bitki üzerindeki etkisi bilinerek doğru uygulanmalıdır. Temel kurallar:

• Odun külü uygulama miktarı toprak ve ürüne bağlıdır. Düzenli kullanımdan önce toprak asitliği ve bitkiye ilişkin öneriler dikkate alınmalıdır.

• Tuzlu topraklar dışında odun ve bitki külü her toprak türüne uygundur; asitliği azaltıp yapıyı iyileştirir. İki-dört yılda birden sık uygulanmamalıdır.

• Killi toprak ve balçığa sonbaharda sürüm öncesi, kumlu ve kumlu balçığa ilkbaharda eklenir.

• Çok miktarda kireç içeren turba ve şist külü asitliği azaltmak için 1 m²’ye 650 g uygulanır.

Kömür külünün kullanımı

Düşük kaliteli kömür çok kükürt ve istenmeyen yabancı madde içerebilir; külü gıda ürünleri yetiştirmede kullanılmamalıdır.

Alkali toprakta kömür külü toprağı kötüleştirebilir. Bileşimi bilinen kül ağır killi topraklarda değerlendirilebilir; ancak asitlik ve tuzluluk incelendikten sonra dikkatle uygulanmalıdır.

Kömür külündeki kükürt şu bitkiler için gereklidir:

• soğan ve sarımsak,

• lahana ve yaban turpu,

• turp ve şalgam.

Külün genel teorik özgül ağırlık değerleri

Külün özgül ağırlığı (yoğunluğu)

Az miktarda gübre için küçük ölçüler kullanılabilir:

• tepeleme bir yemek kaşığı yaklaşık 7 g, bir çay kaşığı 2-3 g,

• kibrit kutusu 10 g,

• 250 ml bardak 100 g,

• 0,5 l kavanoz 250 g,

• 1 l kavanoz yaklaşık 0,5 kg.