Toluenin özgül ağırlığı: yoğunluğu, özellikleri ve kullanımı
Toluen veya metilbenzen, çözücü, vernik ve boyalardan tanınan kendine özgü tatlımsı kokulu, renksiz bir sıvıdır. Suda az çözünür ve aromatik hidrokarbonlar grubundadır: yapısı bir metil grubu taşıyan benzen halkasından oluşur.
Toluenin yoğunluğu ve diğer özellikleri
-
Toluen yanıcıdır ve yanarken yoğun is oluşturur.
-
Buharının solunması hafif narkotik etki yaratabilir.
-
Kanserojen tehlike bakımından benzenle aynı kabul edilmez; ancak önemli veya uzun süreli maruziyette sinir sistemi, karaciğer ve diğer organlar için zararlı olan toksik bir çözücüdür.
-
Diğer aromatik hidrokarbonlar gibi sudan hafiftir ve suda çözünmez.
-
Alkol, eter ve asetonda çözünür.
-
Yapısı, bir atomun CH3 grubuyla değiştirilmesi dışında benzene benzer.
-
Benzen halkası veya metil grubunun katıldığı iki tür kimyasal tepkimeye girer.
Toluenin fiziksel özellikleri tablosu
| Yoğunluk (g/cm³) | Özgül ağırlık (kg/m³) | 1 m³ toluenin ağırlığı (t) | Erime sıcaklığı (°C) | Kaynama sıcaklığı (°C) |
|---|---|---|---|---|
| 0,86694 | 866,9 | 0,8669 | –95 | +110,6 |
Toluenin özgül ağırlığı sıcaklığa bağlıdır. 20 °C’deki yoğunluğu yaklaşık 866,9 kg/m³’tür.
Toluenin kullanım alanları
Toluen ve diğer aromatik hidrokarbonlar boya ve vernik, boya maddesi, reçine, polimer ve kimyasal ara ürünlerin üretiminde kullanılır. Toluen birçok organik maddenin çözücüsü ve endüstriyel organik sentezin hammaddesidir.
P-4 çözücü yüksek oranda toluen içerir. Karışım %62 toluen, %26 aseton ve %12 bütil asetattan oluşur.
Bazı yakıt ve çözücülerin bileşenidir, belirli vernik ve matbaa mürekkeplerinde bulunur; benzoik asit, sakarin ve başka maddelerin hammaddesidir. Bazı türevleri patlayıcı üretiminde kullanıldığından güvenlik kurallarına uyulmalıdır.
Sağlık tehlikeleri
Toluen insan sağlığı ve çevre için tehlikelidir. Vücuda cilt ve solunum yollarından girer. Uzun süreli maruziyet ve birikim ensefalopati gibi ciddi sinir sistemi hastalıklarına yol açabilir. Benzer aromatik hidrokarbonlar gibi kanı ve kan yapıcı organları da olumsuz etkiler.
Zehirlenme belirtileri bulantı, baş dönmesi, denge bozukluğu, bilinç ve tepkilerde yavaşlamadır. Uzun ve yoğun zehirlenme kalıcı sonuçlara ve ölüme yol açabilir. Toluen kolay alevlenir.
Toluenle çalışma kuralları:
- kauçuk eldiven kullanın,
- ortamı sürekli havalandırın,
- buharı solumayın,
- çalışma alanında açık alev kullanmayın,
- ısı kaynaklarından uzakta, sıkıca kapalı ambalajda saklayın.
Sıkça Sorulan Sorular
1 litre toluen kaç kilogramdır?
Toluenin 20 °C'deki yoğunluğu yaklaşık 866,9 kg/m³ olduğundan 1 litresi yaklaşık 0,867 kg ağırlığındadır. Değer sıcaklıkla değişir.
Toluenin yoğunluğu neden sıcaklığa bağlıdır?
Sıvı ısındığında genleşir ve aynı hacimdeki kütle azalır. Hassas hesaplamalarda sıcaklığın belirtilmesi gerekir.
Toluenle çalışırken hangi güvenlik önlemleri önemlidir?
Toluen kolay alevlenir ve buharları zararlıdır. Güvenlik formuna uygun olarak havalandırılan ortamda, açık alevden uzakta, cilt ve solunum korumasıyla çalışılmalıdır.