Các lĩnh vực ứng dụng của dầu mỏ: dầu mỏ được dùng ở đâu?

Trong suốt hai thế kỷ qua, khai thác và chế biến dầu mỏ giữ vị trí quan trọng trong kinh tế thế giới. Đây là chủ đề được nhiều người quan tâm, nhưng không phải ai cũng biết dầu mỏ được ứng dụng trong những lĩnh vực nào. Bài viết này sẽ trình bày các hướng sử dụng chính.

Dầu mỏ – vàng đen

Cũng như nhiều chất khác, dầu mỏ đã được con người biết đến từ nhiều thế kỷ trước. Tuy nhiên, chính dầu mỏ được gọi là “vàng đen” nhờ những đặc tính quý giá và khả năng chế biến. Quá trình lọc dầu tạo ra rất nhiều sản phẩm và vật liệu hữu ích được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực. Vậy chất này là gì?

Dầu mỏ là chất lỏng dễ cháy có kết cấu dạng dầu. Trong tự nhiên có thể gặp dầu mỏ với nhiều màu sắc. Phổ biến nhất là chất lỏng màu nâu sẫm hoặc đen, nhưng cũng có dầu màu vàng, xanh lá và thậm chí màu trắng, gọi là “dầu trắng”. Thành phần dầu mỏ gồm hydrocarbon lỏng, các hợp chất nitơ, axit hữu cơ và nhiều hợp chất hóa học khác.

Các lĩnh vực ứng dụng của dầu mỏ

Nhiều sản phẩm và vật liệu chúng ta sử dụng có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến sản phẩm lọc dầu và ngành hóa dầu. Sau đây là những lĩnh vực ứng dụng dầu mỏ phổ biến nhất.

1. Các loại nhiên liệu là sản phẩm chính của quá trình lọc dầu. Lọc dầu gồm nhiều quá trình phức tạp liên kết với nhau, tạo ra nhiên liệu lỏng như xăng, dầu diesel, dầu hỏa và dầu mazut, đồng thời cung cấp nguyên liệu cho các bước chế biến tiếp theo.
2. Plastic đứng ở vị trí thứ hai. Hằng ngày chúng ta sử dụng hộp nhựa, nhiều loại túi và bao nhựa; tất cả đều được làm từ sản phẩm dầu mỏ. Plastic rất tiện dụng vì dễ tạo thành bất kỳ hình dạng nào và có những tính chất hữu ích khi sản xuất đồ gia dụng.
3. Vải tổng hợp. Hiện nay có nhiều loại sợi nhân tạo như nylon, acrylic và polyester được dùng để may quần áo. Chúng có đặc tính phù hợp để sản xuất đủ loại trang phục, từ đồ lót đến giày dép.
4. Xây dựng đường và hạ tầng công nghiệp. Các phân đoạn nặng của dầu mỏ được dùng để sản xuất bitum, chất kết dính asphalt, dầu nhờn, paraffin và hợp chất bảo vệ. Vật liệu hóa dầu còn được dùng trong lớp phủ đường ống, cách điện cáp và chất trám kín.
5. Cao su tổng hợp. Sản phẩm lọc dầu cũng là nguyên liệu để sản xuất chất này. Cao su sau đó được dùng làm lốp cho nhiều phương tiện giao thông.
6. Kỹ thuật điện, điện tử và năng lượng. Bản thân pin mặt trời thường không được làm từ dầu mỏ, nhưng polymer hóa dầu có thể xuất hiện trong lớp cách điện, vỏ thiết bị, màng, chất trám và lớp bảo vệ.
7. Bao bì và hàng tiêu dùng. Sáp paraffin, nhựa tổng hợp, keo và polymer có nguồn gốc hóa dầu được dùng trong vật liệu bao bì, đồ gia dụng và một số thành phần công nghệ, chẳng hạn chất nền của kẹo cao su.

Ứng dụng dầu mỏ trong y tế và mỹ phẩm

Y tế cũng sử dụng các sản phẩm hóa dầu. Chúng là cơ sở để sản xuất một số tá dược, dung môi, vật liệu polymer, bao bì, dụng cụ y tế dùng một lần, vaseline, dầu khoáng và một số thành phần dùng tổng hợp dược chất. Tuy vậy, không phải thuốc nào cũng được sản xuất trực tiếp từ dầu mỏ; thông thường hóa dầu chỉ là nguyên liệu hoặc một phần của chuỗi công nghệ.

Trong các sản phẩm mỹ phẩm như sơn móng tay, chì kẻ mắt và môi, son môi, kem cùng son dưỡng, có thể có những thành phần nguồn gốc hóa dầu: dầu khoáng, vaseline, ceresin, sáp vi tinh thể, paraffin lỏng và rắn, polymer tổng hợp cùng dung môi. Chúng được thêm vào để bảo vệ da, kéo dài thời hạn sử dụng, tạo độ nhớt và độ đặc phù hợp cho mỹ phẩm.

Dầu mỏ là tài nguyên có nhu cầu cao trên toàn thế giới. Có thể thấy, nó được dùng trong rất nhiều lĩnh vực, từ nhiên liệu và giao thông đến công nghiệp hóa chất, xây dựng, y tế, mỹ phẩm và bao bì. Khi công nghệ phát triển, một số vật liệu có thể được thay thế bằng lựa chọn thân thiện với môi trường hơn, nhưng hóa dầu hiện vẫn là phần quan trọng của nền công nghiệp hiện đại.