Berat tentu asid. Berat asid dalam 1 ml dan 1 m³

Asid ialah antara sebatian kimia yang paling diperlukan dalam kehidupan manusia. Asid hadir dalam pelbagai keadaan jirim dan ditemui di sekeliling kita:

• dalam pengeluaran baja dan ubat-ubatan,
• semasa penulenan produk petroleum,
• dalam industri makanan,
• dalam pembuatan bahan letupan, pewarna dan pencuci,
• dalam proses pengeringan dan pembersihan,
• dalam pengeluaran bateri akumulator dan sebagainya.

Asid turut memainkan peranan penting dalam proses semula jadi organisma hidup. Mari kita teliti asid yang sering ditemui dalam kehidupan harian.

Asid hidroklorik

HCl, atau asid hidrogen klorida, yang lebih lazim dikenali sebagai asid hidroklorik, ialah cecair mengakis yang jernih dan tidak berwarna, iaitu hidrogen klorida yang dilarutkan di dalam air. Apabila bahan pekat terdedah kepada udara, ia mula «berasap».

HCl digunakan secara meluas dalam metalurgi dan penyaduran elektro. Ia juga terdapat dalam produk makanan sebagai bahan tambah E507, iaitu pengawal keasidan. Asid hidroklorik turut terkandung dalam jus gastrik, manakala ubat berasaskannya hanya digunakan mengikut arahan doktor.

Asid pekat boleh menyebabkan lecur kimia yang teruk. Peraturan keselamatan mesti dipatuhi dan kelengkapan perlindungan perlu digunakan ketika mengendalikannya. Ia bertindak balas dengan agen pengoksida kuat lalu menghasilkan klorin toksik. Berat tentu asid hidroklorik (ketumpatan) ialah 1,19 g/cm³.

Asid sulfurik

H2SO4 ialah asid yang lebih kuat daripada asid hidroklorik. Bahan pekat mengakis dan menghanguskan banyak bahan organik serta menyerap air secara aktif. Dalam keadaan biasa, ia merupakan cecair berminyak tidak berwarna tanpa bau yang ketara; merasa bahan ini amat berbahaya. Berat tentu asid sulfurik ialah kira-kira 1,84 g/cm³ bagi larutan pekat.

Bidang penggunaannya amat luas, termasuk metalurgi, perlombongan mineral, pengeluaran baja dan bateri akumulator, pembuatan bahan letupan serta penggunaan dalam industri tekstil, kulit dan petroleum, dan sebagainya.

Sebahagian besar pengeluaran asid sulfurik dunia digunakan untuk menghasilkan baja mineral. Asid sulfurik sendiri ialah bahan mengakis yang berbahaya kepada kesihatan manusia dan alam sekitar. Tahap bahaya bergantung pada kepekatan, laluan pendedahan dan tempoh sentuhan, maka helaian data keselamatan bahan perlu dirujuk ketika mengendalikan asid sulfurik.

Asid nitrik

HNO3 boleh bercampur dengan air dalam sebarang nisbah. Dalam industri, ia digunakan untuk menghasilkan baja, pewarna dan ubat-ubatan, serta dalam sintesis organik, kerja barang kemas dan bidang lain. Berat tentu asid nitrik ialah 1,51 g/cm³.

Asid nitrik pekat ialah bahan mengakis berbahaya dan boleh menyebabkan kerosakan kimia yang teruk pada tisu. Kelas bahayanya bergantung pada kepekatan dan sistem kawal selia, maka helaian data keselamatan hendaklah dirujuk bagi produk tertentu.

Asid ortofosforik

H3PO4 ialah asid bukan organik berkekuatan sederhana. Dalam bentuk tulen, ia merupakan bahan hablur tidak berwarna yang mudah larut di dalam air. Larutan akueus 85% mempunyai kekonsistenan seperti sirap dan dalam kegunaan harian lazimnya dipanggil asid ortofosforik atau asid fosforik. Dalam keadaan cecair, berat tentu asid ortofosforik ialah kira-kira 1,685 g/cm³ bagi larutan 85%.

Ia digunakan dalam metalurgi (pematerian dan rawatan antikakisan), industri makanan (pengawal keasidan E338), penternakan untuk mengurangkan keasidan dan mencegah urolitiasis, pergigian sebagai bahan punar enamel sebelum tampalan dipasang, serta dalam sesetengah komposisi pemutih gigi.

Jadual ketumpatan dan berat asid