Ciężar właściwy azbestu, jego masa, charakterystyka i rodzaje

Azbest był stosowany nie tylko w budownictwie, lecz także w wielu innych dziedzinach. Sam termin “azbest” obejmuje minerały różniące się składem i właściwościami, które mogą tworzyć cienkie włókna i wyróżniają się wytrzymałością, odpornością cieplną, zasadowością oraz elastycznością. Za azbest uważa się minerały o budowie włóknistej z grup amfiboli i serpentynów, zdolne do rozszczepiania się na giętkie, cienkie włókna i skręcania w nić. W skład różnych odmian mogą wchodzić związki magnezu, sodu i żelaza.

Stabilność azbestu i jego zachowanie w środowisku zależą od długości oraz średnicy wiązek włókien. Długość włókien może osiągać kilka centymetrów, a średnica zwykle nie przekracza wartości milimetrowych. Dzięki temu włókna kryształów azbestu bywają opisywane jako polimer mineralny.

Tabela ciężaru właściwego azbestu

Średni ciężar właściwy azbestu wynosi 2,1-2,8 g/cm³, co odpowiada masie jednego metra sześciennego od 2100 do 2800 kg/m³. Ręczne wyznaczenie ciężaru właściwego poszczególnych odmian nie jest praktyczne i wymaga badań laboratoryjnych. Orientacyjne wartości podano w tabeli:

Rodzaje azbestu

Azbest różni się rodzajem i składa się z minerałów z grupy amfiboli oraz serpentynów, które mają odmienną strukturę krystaliczną:

• minerały serpentynowe mają strukturę warstwową albo płytkową, przykładem jest chryzotyl,
• amfibole mają strukturę łańcuchową, przykładem są krokidolit, tremolit, amozyt, antofyllit i aktynolit.

Kolor produktu zależy od odmiany azbestu. Na tej podstawie wyróżnia się główne typy:

• Biały azbest - chryzotyl, zwykle biały z możliwymi niewielkimi zmianami odcienia. Od innych odmian różni się między innymi obecnością żelaza i niektórych innych pierwiastków w składzie. Włókna białego azbestu są puste w środku jak rurki. Topi się w temperaturze około 1550 °C, ma wysokie właściwości termoizolacyjne, ale niską odporność na kwasy i przewodność cieplną.
• Niebieski azbest - krokidolit. Ma niebieski odcień związany z obecnością jonów żelaza w warstwie włókien. Grubość włókien wynosi około 0,9-1,8 µm. Pod względem wytrzymałości nie ustępuje białemu azbestowi i należy do najmocniejszych odmian. Topienie zachodzi w zakresie od 930 do 1150 °C. Średnia długość włókien wynosi około 20 mm, ale może dochodzić do 50 mm i więcej.
• Brązowy azbest - amozyt. Ma brązowy odcień z możliwymi niewielkimi zmianami barwy. Włókna są bardzo długie, około 100-250 mm, przy grubości od 0,7 do 0,2 µm. Główna różnica względem chryzotylu polega na znacznie gorszym rozszczepianiu się.

Najważniejszą cechą azbestu w zastosowaniach technicznych jest odporność cieplna. Temperatura rozkładu wynosi od około 400 do 1040 °C. Wszystkie odmiany mają też dobrą odporność na zasady i kwasy, z wyjątkiem chryzotylu, który ma niższą odporność przy oddziaływaniu kwasów.