Sfery i obszary zastosowania kauczuku syntetycznego. Gdzie stosuje się kauczuk syntetyczny?
Po wynalezieniu procesu wulkanizacji rozpoczął się prawdziwy „boom kauczukowy”. Ludzie zaczęli produkować najróżniejsze towary z kauczuku naturalnego, a popyt na nie rósł w ogromnym tempie. Mimo że istniały wielkie plantacje drzew hevea, kauczuku naturalnego zaczęło brakować. Dlatego pojawiła się potrzeba stworzenia kauczuku metodą chemiczną.
Historia powstania kauczuku syntetycznego
Nad stworzeniem kauczuku syntetycznego pracowało wielu naukowców z różnych krajów. Zainteresowanie tym rodzajem kauczuku rosło nie tylko z powodu niedoboru hevei, lecz także dlatego, że wiele państw było zależnych od importu kauczuku naturalnego. Substancje o charakterze kauczukopodobnym po raz pierwszy udało się otrzymać w 1879 roku, ale nie znalazły one szerokiego zastosowania na skalę, która była potrzebna.
Dopiero w 1910 roku rosyjski uczony Siergiej Lebiediew stworzył kauczuk butadienowy stosowany do celów przemysłowych. Obecnie istnieje wiele różnych rodzajów kauczuku syntetycznego. Różnią się one technologią produkcji i właściwościami, dlatego sfery i obszary zastosowania kauczuków syntetycznych również są różne.
Zastosowanie kauczuków syntetycznych ogólnego przeznaczenia
Jak wspomniano wcześniej, istnieje nie jeden, lecz kilka rodzajów kauczuku syntetycznego. Dzielą się one na dwie duże grupy: ogólnego i specjalnego przeznaczenia. Najpierw omówmy te, które należą do pierwszej grupy. Kauczuki ogólnego przeznaczenia zwykle nie mają szczególnych właściwości, takich jak podwyższona odporność na zużycie, mrozoodporność czy wyjątkowa wytrzymałość, ponieważ są używane do produkcji wyrobów ogólnego charakteru. Dla takich wyrobów wymienione właściwości zasadniczo nie są konieczne. Może też być tak, że kauczuk już ma określone właściwości wystarczające do produkcji danego towaru dzięki samej technologii wytwarzania. Poniżej omówiono to na przykładach.
Do kauczuków ogólnego przeznaczenia zalicza się kauczuk butadienowo-styrenowy, kauczuk etylenowo-propylenowy, butylokauczuk, kauczuk polibutadienowy i inne. Kauczuk butadienowo-styrenowy przewyższa kauczuk naturalny pod względem odporności na zużycie, wodoszczelności i wytrzymałości, ale ustępuje mu pod względem mrozoodporności. Stosuje się go w przemyśle oponiarskim, gumowym, obuwniczym i kablowym. Ponadto ten rodzaj kauczuku jest aktywnie wykorzystywany w budownictwie do produkcji farb i lateksu budowlanego.
Bardzo interesującym kauczukiem syntetycznym jest butylokauczuk. Wykorzystuje się go w przemyśle oponiarskim do produkcji dętek samochodowych i membran, ponieważ dobrze zatrzymuje powietrze i długo utrzymuje początkowe ciśnienie, zwiększając tym samym okres eksploatacji opon. Oprócz tego butylokauczuk stosuje się w przemyśle kablowym do produkcji izolacji kabli i przewodów elektrycznych, do produkcji chemicznie odpornych rękawic, piłek sportowych, taśm przenośnikowych, aparatów udojowych, a nawet stałego paliwa rakietowego.
Zastosowanie kauczuków syntetycznych specjalnego przeznaczenia
Sfery i obszary zastosowania kauczuków syntetycznych specjalnego przeznaczenia nie są tak szerokie, ponieważ służą one do nadania wyrobowi przemysłu gumowego konkretnej właściwości. Przykładem mogą być opony o szczególnej mrozoodporności albo gumowa podeszwa obuwnicza o wysokiej odporności na zużycie. Do takich kauczuków należą kauczuk chloroprenowy, butadienowo-nitrylowy, kauczuki polisulfidowe i inne.
Kauczuk chloroprenowy charakteryzuje się wysoką odpornością na działanie wysokich temperatur, a także olejów i benzyny. To decyduje o jego zastosowaniu w przemyśle kablowym i naftowym. Ponieważ kauczuk butadienowo-nitrylowy jest odporny na agresywne środowiska i działanie niekorzystnych czynników zewnętrznych, stosuje się go do produkcji powłok ochronnych, wyrobów gumowych odpornych na benzynę i oleje oraz gum przewodzących prąd. Wykorzystuje się go również w przemyśle obuwniczym, naftowym i poligraficznym.
Warto zaznaczyć, że kauczuk syntetyczny nie ustępuje właściwościami kauczukowi naturalnemu, a pod pewnymi względami nawet go przewyższa. Więcej o historii powstania, właściwościach i sferach zastosowania kauczuku naturalnego można przeczytać w artykule „Sfery i obszary zastosowania kauczuku naturalnego”.