Trọng lượng riêng của dầu thô và khối lượng trong 1 lít

Một trong những khoáng sản quan trọng nhất hiện nay, “vàng đen”, “dầu đất” hay đơn giản là dầu thô, giữ vai trò then chốt trên thị trường tài chính toàn cầu. Giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến từng công ty mà còn đến nền kinh tế của cả quốc gia.

Dầu đã được con người biết đến từ vài nghìn năm trước Công nguyên. Nó được dùng trong xây dựng thành Babylon huyền thoại. Người Ai Cập cổ dùng dầu để ướp xác người chết, còn người Hy Lạp cổ dùng để tạo hỗn hợp gây cháy trong nhiều cuộc chiến. Thời Trung Cổ, con người bắt đầu dùng sản phẩm chưng cất dầu trong y học và đời sống.

Từ “petroleum” trong tiếng Anh được tạo bởi cụm từ có nghĩa đen là “dầu đá” (petra – đá, oleum – dầu). Trong tiếng Đức và nhiều ngôn ngữ khác, khái niệm chỉ dầu thô cũng có nghĩa đen là “dầu núi” hoặc “dầu đá”, kể cả tiếng Trung. Chính người Trung Quốc đã khoan giếng dầu đầu tiên vào năm 347 sau Công nguyên.

Các nhà khoa học cho rằng tên gọi dầu mỏ trong tiếng Nga bắt nguồn từ một từ Assyria có gốc Ả Rập sâu xa, nghĩa là “thứ được đất phun ra”. Giả thuyết khác liên hệ với từ Iran cổ naft, nghĩa là “ẩm, chất lỏng”.

Tính chất của dầu thô

Dầu thô là hỗn hợp lỏng, nhờn gồm hydrocarbon và các hợp chất đi kèm. Màu có thể đen, nâu đậm, nâu, xanh lục hoặc vàng nhạt; khối lượng riêng thường trong khoảng 0,65 đến 1,05 g/cm³. Trọng lượng riêng phân dầu thành các nhóm từ nhẹ đến nặng: khối lượng riêng dưới 0,83 g/cm³ thường đặc trưng cho dầu nhẹ, còn trên 0,86 g/cm³ là dầu nặng.

Bảng trọng lượng riêng của dầu thô trong 1 lít và 1 m³

Khối lượng riêng của dầu không chỉ phụ thuộc vào nhiệt độ và áp suất. Thành phần cùng lượng hợp chất hữu cơ khác nhau quyết định các khoảng nhiệt độ sôi và kết tinh khác nhau. Những đặc tính khác cũng được xét gồm:

• hàm lượng paraffin,
• độ nhớt của dầu,
• hàm lượng chất nhựa-asphaltene,
• độ dẫn điện,
• nhiệt độ chớp cháy và các chỉ số khác.

Những điều thú vị về dầu thô

• Nhiều người nghĩ chất hữu cơ tạo thành dầu là xác khủng long tiền sử. Điều này không đúng: phần lớn vật chất hữu cơ ban đầu là sinh vật phù du cổ đại, tảo và vi sinh vật biển khác.
• Dầu không nằm trong hồ hoặc sông ngầm mà bão hòa các loại đá chứa rỗng đặc biệt. Chính chúng tạo thành mỏ dầu.
• Sự phát triển của đèn dầu hỏa làm giảm nhu cầu mỡ cá voi làm nhiên liệu đèn, dù nguyên nhân suy giảm săn cá voi phức tạp hơn và không chỉ do dầu mỏ.
• Trong giai đoạn đầu lọc dầu, xăng từng lâu ngày bị coi là sản phẩm phụ: dầu hỏa là sản phẩm chính, còn phân đoạn nhẹ dư thừa thường ít được dùng hoặc bị xử lý theo cách không an toàn.
• Dầu là một thành phần của các sản phẩm như kẹo cao su, son môi, thiết bị thể thao gồm bóng, vợt, ván trượt và lớp phủ sân, mồi câu cá cùng thiết bị câu khác.
• Sản phẩm hóa dầu được dùng để tạo nhựa, sợi tổng hợp, một số thành phần mỹ phẩm, bao bì, vật liệu kỹ thuật và vô số đồ dùng hằng ngày.