Jak odróżnić porcelanę od fajansu. Różnice między fajansem i porcelaną

Wiele osób używa w domu wyrobów wykonanych z różnych rodzajów ceramiki. Niewielu jednak potrafi dokładnie określić, z jakiego rodzaju materiałem ma do czynienia. Najpopularniejsze rodzaje ceramiki to fajans i porcelana. Na przykład z porcelany miękkiej wykonuje się wyroby artystyczno-dekoracyjne, z twardej porcelany naczynia, ceramiczne elektroizolatory, elementy radiotechniczne i elektrotechniczne oraz sanitariaty. Fajans wykorzystuje się do produkcji płytek okładzinowych, naczyń i ceramiki sanitarnej.

W tej publikacji spróbujemy wyjaśnić, dlaczego właśnie te rodzaje ceramiki stały się tak popularne, a przede wszystkim pokażemy, jak odróżnić fajans od porcelany.

Zacznijmy od porcelany. Porcelana to materiał z cienkiej ceramiki. Charakteryzuje się wysoką nieprzepuszczalnością dla wody, odpornością na substancje chemiczne i wysokie temperatury. Ma także właściwości elektroizolacyjne i jest odporna na oddziaływania mechaniczne.

Do otrzymywania porcelany używa się kaolinu, gliny, kwarcu, skalenia i popiołu kostnego. Wyroby uzyskuje się przez wypalanie w wysokiej temperaturze, do 1450 °C. Jak już wspomniano, wyróżnia się porcelanę twardą i miękką. Porcelana twarda ma uboższy skład, dlatego do uzyskania porcelany o wymaganej gęstości podnosi się temperaturę wypalania. Porcelana twarda jest bardziej wytrzymała niż miękka. Właśnie dlatego porcelanę miękką stosuje się do wyrobów artystyczno-dekoracyjnych, takich jak rzeźby i pamiątki, oraz naczyń, a twardą do wyposażenia sanitarno-technicznego.

Fajans ma taki sam kolor jak porcelana, czyli biały. Do jego produkcji stosuje się surowce podobne do porcelany, ale technologia jest zupełnie inna. Temperatura wypalania jest nieco niższa niż przy porcelanie, do 1280 °C. Jest niższa dlatego, że fajans nie jest tak twardy jak porcelana.

Fajans jest bardziej porowaty, a jego nasiąkliwość jest znacznie wyższa. Dlatego pokrywa się go cienką warstwą nieprzepuszczalnego szkliwa, aby wyrób podczas eksploatacji nie wchłaniał wilgoci i zapachów.

Fajans i porcelana - główne różnice

Kilka sposobów, które pomogą odróżnić fajans od porcelany:

1. Po dźwięku. Porcelana jest bardziej dźwięczna. Lekko stuknij w wyrób. Jeśli usłyszysz czysty i dźwięczny ton, to porcelana; niski i głuchy dźwięk jest cechą wyrobu fajansowego.
2. Po przeświecalności. Przyłóż wyrób do światła. Jeśli prześwituje, jest to porcelana; jeśli nie, fajans.
3. Oględziny. Spójrz na spód wyrobu. Jeśli jest lekko chropowaty, najprawdopodobniej to porcelana. Błyszcząca powierzchnia wskazuje na fajans.
4. Porcelana jest wyraźnie droższa od fajansu. Dlatego z porcelany najczęściej wykonuje się statuetki, wazony i pamiątki, a z fajansu przedmioty codziennego użytku.
5. Wyroby fajansowe mają niższą przewodność cieplną niż porcelanowe. Jeśli jest to na przykład filiżanka, po nalaniu gorącego napoju jej uchwyt pozostanie chłodny.

Które wyroby są lepsze: z porcelany czy z fajansu? Wyroby z porcelany zawsze są droższe. Ten materiał jest twardszy i posłuży znacznie dłużej niż fajans. Porcelana nie ma porów, w przeciwieństwie do fajansu. Fajans na przełomie może być porowaty. Dlatego jeśli z czasem na naczyniach fajansowych pojawiają się pęknięcia, lepiej ich nie używać. Wewnątrz takich pęknięć aktywnie rozwijają się bakterie, które szkodliwie wpływają na organizm człowieka.

Jeśli masz możliwość, oczywiście lepiej kupić wyrób porcelanowy. Jeśli nie, to przy wyborze wyrobu z fajansu warto zwracać uwagę na producenta i wygląd: wyrób nie powinien mieć wad.